Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 17 april 2026 Bijeenkomst wereldgeschiedenis.

- 26 april Collegedag Historisch Nieuwsblad

- 8 juni 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Taal en geschiedenis horen bij elkaar!  

- 12 juni 2026 Studiedag Pabocommissie van de VGN 

Eindexamenspreekuren

De Eindexamenspreekuren zijn terug: dé plek waar duizenden leerlingen jaarlijks hun last‑minute examenvragen kwijt kunnen. Presentatoren Romy Beijersbergen en Rayen Halfhide gaan samen met topdocenten uit het hele land opnieuw LIVE om scholieren van alle niveaus te helpen.

Dit jaar maken we 34 interactieve livestreams, waarin leerlingen een uur lang hun vragen kunnen stellen. Bekende docenten zoals Biologie met Joost en Math with Menno zijn er natuurlijk weer bij.

Voor vmbo bb/kb zijn er opnieuw eerder opgenomen uitlegvideo’s van de populairste vakken.
• Vmbo bb/kb: nu al te zien via YouTube & nosstories.nl (even naar beneden scrollen).

• Vmbo gl/tl, havo, vwo: 7 t/m 21 mei live op YouTube   

Besprekingen examen geschiedenis HAVO/ VWO

Ook dit jaar organiseert de havo/vwo-commissie van de VGN de online en landelijke bespreking van het examen geschiedenis. De besprekingen zijn bedoeld om met zoveel mogelijk vakcollega’s de (algemeen geldende) knelpunten te inventariseren die zijn opgevallen tijdens de correctie. Dit doen we eerst online in kleine groepjes, waarin een deel van de vragen wordt besproken. Vervolgens bespreken we de volledige examens tijdens de landelijke vergadering, in overleg met CITO en het College van Toetsing en Examinering. Uit deze vergadering komt het verslag dat wordt gepubliceerd op de website van de VGN en dat kan worden gebruikt als steun bij de correctie.

De planning voor de besprekingen is als volgt:
Online: maandag 18 en dinsdag 19 mei (zowel HAVO als VWO)
Landelijk: woensdag 20 mei (zowel HAVO als VWO) in Utrecht

Aanmelden kan via dit formulier.

We hopen veel vakcollega's digitaal of in Utrecht te mogen ontmoeten. 

Begrippen leren voor geschiedenis (bijvoorbeeld voor het cse)

Om succesvol te zijn in het vak geschiedenis, zegt Youri Nijboer, moet je de vaktaal goed beheersen. Onderdeel van die vaktaal is een enorme lijst aan begrippen. Maar hoe leer je die nu zo efficiënt mogelijk? Niet door woordjes te stampen met quizlet of iets dergelijks. Om historische concepten te herkennen en ze op een passende manier zelf te gebruiken, heb je een rijk netwerk van associaties nodig. In deze video legt hij uit hoe je zo'n netwerk opbouwt.

Deel hem met je leerlingen, zodat ze hopelijk iets met deze tips kunnen doen in de laatste vier weken voor het eindexamen geschiedenis.

Oproep van NOS Stories aan geschiedenisdocenten

NOS Stories is bezig met een onderzoek naar de ervaringen van geschiedenisdocnten met Holocausteducatie. Hiervoor vragen zij aan docenten om een online enquête in te vullen (duurt ongeveer 5 minuten).

Link naar de enquête   

Huib de Ruyterprijs 2026

De Huib de Ruyterprijs van de VGN 2026 is toegekend aan Koen Henskens, geschiedenisdocent, lerarenopleider, vakdidacticus, historicus en mediëvist. Daarnaast is hij medeauteur van Het Grote Geschiedenis Werkvormenboek. Andere genomineerden waren Daan Krahmer, Joost van Oort en schrijver dezes. Wat mij betreft een mooie winnaar al had ik hem ook Daan Krahmer en Joost van Oort  gegund.

Historisch denken. Basisboek voor de vakdocent

In februari 2026 verscheen de vierde, herziene druk van ons handboek over historische denk- en redeneerwijzen. De literatuurlijst is geactualiseerd en voor het illustreren van de theorie is meer geput uit de niet-westerse geschiedenis. Nieuw is dat in elk hoofdstuk aspecten van historisch denken worden belicht vanuit een actuele kwestie. Op die manier wordt duidelijk wat het denken over het verleden kan opleveren voor het denken over het heden. Dat geeft de docent een middel in handen om met leerlingen te bespreken waar geschiedenis ‘goed’ voor is en hoe het vak kan bijdragen aan maatschappelijke en persoonlijke vorming.
Voor een inkijkje, zie: https://www.uitgeverijvangorcum.nl/product/100-595_Historisch-denken

Waarom we de eerste premier van Nederland zijn vergeten

Terwijl zijn rivaal Thorbecke de geschiedenis in ging als architect van de grondwet, raakte de eerste minister-president van Nederland, Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863), vrijwel vergeten. Onterecht, stelt historicus en oud-journalist Hans Verbeek. ‘Hij was een van de hoofdrolspelers in het proces rond de grondwetsherziening van 1848. Maar nadat hij aanvankelijk met succes Thorbecke terzijde had geschoven, dolf hij na twee maanden alsnog het onderspit, toen koning Willem II toch voor de lijn-Thorbecke koos.’

Lees verder  

Grootste onderduiknetwerk van Nederland was niet alleen een logistiek systeem, maar ook een morele gemeenschap

Tijdens de Duitse bezetting groeide de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) uit tot het grootste onderduiknetwerk van Nederland. Wat begon met spontane hulp in een Winterswijks gezin, ontwikkelde zich in korte tijd tot een ondergrondse samenleving die tienduizenden mensen wist te redden.
Lees het artikel van Martijn Veenhuijsen 

Werken voor de LO: Onderduikhulp organiseren in oorlogstijd. Hoe gewone burgers onderduikers hielpen en moeilijke keuzes moesten maken

In deze les ontdekken leerlingen hoe de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) werkte en welke keuzes helpers moesten maken onder druk, schaarste en gevaar. Ze onderzoeken wat een onderduiker nodig heeft, ontwerpen een stappenplan voor het onderbrengen van een nieuwe onderduiker en analyseren morele dilemma’s waarmee LO‑helpers dagelijks werden geconfronteerd. Zo krijgen zij inzicht in de complexiteit en onzekerheid van onderduikhulp, terwijl ze historische keuzes verkennen, risico’s afwegen en morele argumenten formuleren. De les speelt zich af in de context van 1942–1943, wanneer de LO ontstaat als reactie op toenemende vervolging, razzia’s en arbeidsinzet. Het netwerk bestond uit gewone burgers en functioneerde dankzij schaarse voedselbonnen, betrouwbare adressen, valse papieren, koeriers en lokale kennis, terwijl infiltratie, verraad en onverwachte controles een constante dreiging vormden.

Bekijk het lesmateriaal van Martijn Veenhuijsen 

Vrouw met zweep en blote borsten kan de geschiedenis van de Romeinse gladiatorengevechten herschrijven

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd een prachtig Romeins mozaïek vernietigd door bombardementen en grotendeels vergeten. Nu suggereren nieuwe analyses dat het motief ons beeld van hoe vrouwen vochten in Romeinse arena’s kan veranderen.
Lees verder

Recensie

- Taiwan. Het nieuwe geopolitieke brandpunt
Rien T. Segers (2026). Taiwan. Het nieuwe geopolitieke brandpunt. Uitgeverij Balans, Amsterdam/Pelckmans, Kalmthout, februari 2026. Paperback, 224 pagina’s, noten. ISBN 978-94-638-2486-6;  21,99 (e-boek:13,99).