Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 20 maart 2026, Studiedag Wereldgeschiedenis Universiteit Utrecht

- 26 maart 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Geschiedenis moet je doen!

- 27 maart 2026, Studiedag MenM Universiteit Utrecht en Toetsrevolutie

- 17 april 2026 Bijeenkomst wereldgeschiedenis.

- 26 april Collegedag Historisch Nieuwsblad

- 8 juni 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Taal en geschiedenis horen bij elkaar!  

- 12 juni 2026 Studiedag Pabocommissie van de VGN 

Studiedag pabocommissie

Op 12 juni 2026 organiseert de pabocommissie van de VGN een studiedag in het Nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht  met als onderwerp: Vertel me meer! Verhalen, mythes en legendes, oral history geschiedenis aan het (jonge) kind. Eerder, in Kleio 4 2024, schreven geschiedeniscollega’s al hoe taal- en geschiedenisdidactiek elkaar kunnen versterken. Nu gaan we er dus een hele studiedag aan wijden. We kunnen kiezen uit een rijk aanbod van sprekers, schrijvers, workshops. Uit al die mogelijkheden kunnen we nu het volgende programma in grote lijnen presenteren.
Meer informatie  

Achtergrondverhalen bij Het verhaal van Nederland

Achtergrondverhalen bij Het Verhaal van Nederland - de Tweede Wereldoorlog, samengesteld door Stephan van Peursem,

Een eeuw feminisme

'Toen ik Inside the Manosphere keek, de documentaire van Louis Theroux', zegt collega Marjonne Maan, 'viel me weer op hoe onorigineel de opvattingen van influencers over vrouwen zijn. Ruim een eeuw geleden bijvoorbeeld, in de strijd om het vrouwenkiesrecht, werden vergelijkbare beelden en redeneringen gebruikt.
Een man die huishoudelijke taken verricht, een vrouw die zich buitenshuis vermaakt: in 1907 werd dit als angstbeeld gepropageerd. In de documentaire van Louis Theroux vertelt een influencer dat zijn vrouw thuis luiers verschoont, terwijl hij geld verdient en met andere vrouwen aanpapt.
Dezelfde biologisering van sekserollen, dezelfde angst voor verlies van controle, dezelfde verhalen over de natuurlijke ordening van de wereld.'
In haar artikel legt zij aan de hand van historische bronnen uit welke denkbeelden consistent terugkomen.   

Hitster. The Cold War edition

Hitster. The Cold War edition is een werkvorm met songteksten van Pieter  Mannak  die je hier kunt downloaden.

Canon-expositie in het Openluchtmuseum gaat de opgedoekte geschiedenisafdeling van het Rijksmuseum achterna

De tentoonstelling over de Canon van Nederland in het Openluchtmuseum in Arnhem sluit in 2027. De geschiedenis herhaalt zich, want een kwart eeuw geleden doekte het Rijksmuseum in Amsterdam zijn aparte afdeling over de Nederlandse historie op. Vanwege de behoefte aan een alternatief is uiteindelijk de Canon-expositie er gekomen. Dit blijkt uit een reconstructie door cultuurhistoricus Thomas von der Dunk.
Lees verder 

W.O.II

Hou ouder ik word, hoe meer ik ervan overtuigd raak, dat een goed begrip van het verleden erom vraagt om aandacht te hebben voor de 'petite histoire'. Aandacht voor ' kleine' gebeurtenissen maakt vaak veel duidelijk over wat de mens beweegt, dan een overzicht  van zogenaamde grote ontwikkelingen.  Monique van Dongen maakt dat zichtbaar in 'Het zwijgen van Jaap'  (zie hieronder) en ook dit artikel op Historiek biedt daarvan mooie voorbeelden.

De tekenaar met de rafelrandjes: de grijze geschiedenis van Jo Spier

Jo Spier (1900–1978) was een van de bekendste tekenaars van het vooroorlogse Nederland. Zijn ragfijne lijn, milde ironie en populaire illustraties voor onder meer De Telegraaf en de Camera Obscura maakten hem tot een nationale beroemdheid. Maar achter die luchtige stijl schuilde een oorlogsverleden dat na 1945 tot felle discussies zou leiden. Was Spier een slachtoffer, een bevoorrechte overlever, of iemand die onder dwang meewerkte aan de verkeerde kant van de geschiedenis?

Lees het artikel van Martijn Veenhuijsen 

 

Mr. Mello Sichterman, zn. van Paulus Cornelis Adriaan Sichterman en Mechteld Royer, geb. Zwolle 23 mei 1821, advocaat, sinds 1859 rechter te Zwolle, lid der gedeputeerde Staten van Overijssel (1875-1889), ovl. Zwolle 10 januari 1892, en Anna Gesina Jacoba barones van Fridagh, dr. van Johan Adriaan baron van Fridagh en Gesina Jacoba Kantelaar, geb. Zwolle (h. Landwijk) 2 juli 1822, ovl. Zwolle 6 januari 1865.

Mr. Paulus Cornelis Adriaan Sichterman, zn. van mr. Mello Sichterman en Anna Gesina Jacoba barones van Fridagh, geb. Zwolle 20 october 1855, subsitituut griffier (1891), griffier (1893, rechter (1901), vice-president (1908-1928) rechtbank Zwolle, raadslid gemeente Zwolle, 1887-1905, secretaris-thesaurier van de N.V. Overijsselsche Kanalisatie Maatschappij, ovl. Zwolle 29 juli 1929, tr. Zwolle 9 juli 1884 jkvr. Christina Johanna van Haeften, dr. van jhr. Gerrit van Haeften en Geertruida Bernhardina Rietberg, geb. De Bilt 14 december 1862, ovl. Zwolle 9 maart 1936.

Mr. Mello Sichterman, zn. van mr. Paulus Cornelis Adriaan Sichterman en jkvr. Christina Johanna van Haeften, geb. Zwolle 10 september 1885, advocaat en procureur te Zwolle, rechter-plaatsvervanger te Zwolle, referendaris ter provinciale griffie, chef Kabinet van de Commissaris der Koningin, secretaris-thesaurier van de N.V. Overijsselsche Kanalisatie Maatschappij, burgemeester van Almelo van 1925-1945 en van Hengelo (O) (1942), ovl. Almelo 14 maart 1956, tr. 's-Gravenhage 9 mei 1912 jkvr. Eugénie Berendina van Heemskerk van Beest, dr. van jhr. Gerrit Jan van Heemskerk van Beest en Virginie Bayer, geb. Maartensdijk 2 december 1890, ovl. Lausanne 25 oktober 1983.

Cartoonist Louis Raemaekers verwierf wereldfaam tijdens de Eerste Wereldoorlog

De Nederlandse tekenaar Louis Raemaekers (1869-1956) groeide tijdens de Eerste Wereldoorlog uit tot een van de bekendste politieke cartoonisten ter wereld. Met zijn spotprenten leverde hij felle kritiek op de Duitse agressie en bereikte hij een internationaal publiek.
Lees verder

De Anschluss (1938): hoe Oostenrijk zijn onafhankelijkheid verloor

Toen op 12 maart 1938 de Duitse troepen de Oostenrijkse grens overstaken, leek het alsof een langgekoesterde droom eindelijk werkelijkheid werd. In Wenen kleurden tienduizenden bloemen en vlaggen de straten terwijl Adolf Hitler zijn triomfantelijke intrede deed. De beelden van de juichende menigten gingen de wereld over als het ultieme bewijs van een broedervolk dat smachtte naar de aansluiting bij het Derde Rijk.
Artikel van Martijn Veenhuijsen

Neanderthalers in Drenthe

Eén Drentse akker blijkt vele sporen van neanderthalers te bevatten. De locatie bleef lang geheim. Honderden voorwerpen van neanderthalers haalden archeologen de afgelopen jaren uit een Noord-Drentse akker. Het gebied is een hotspot voor het Nederlandse neanderthaler-onderzoek, maar de onderzoekers hielden de exacte plek bijna twintig jaar geheim.
Lees het artikel in de Volkskrant

De limes als legende

Bij Boom verscheen in maart De herontdekking van de Romeinse rijksgrens en de architectuur in Europa (1450-1720) van Koen Ottenheym, een rijk geïllustreerd en meeslepend verhaal waarin geschiedenis, macht en mythe samenkomen

De Donau en de Rijn markeerden ooit de limes, de uitgestrekte noordgrens van het Romeinse Rijk. Eeuwen later, in de vroegmoderne tijd, lagen deze rivieren in het hart van Europa. Zowel edelen als steden grepen hun band met de Romeinse oudheid aan om macht, roem en beschaving te claimen. Anderen benadrukten juist dat hun voorouders nooit door legioenen waren onderworpen en zo hun vrijheid hadden behouden.

Herinneringen in steen
Al deze claims vroegen om overtuigend bewijs. Historici werden ingeschakeld om lokale geschiedenissen te schrijven, collecties van antieke voorwerpen zagen het licht, en resten van Romeinse bouwkunst werden gekoesterd als tekenen van een voornaam verleden. Tegelijkertijd werden kastelen en kerken ontworpen als echo’s van de oudheid – herinneringen in steen die macht en privileges moesten onderstrepen.

De herontdekking en verbeelding van de limes
In De limes als legende verhaalt en verbeeldt Koen Ottenheym op erudiete wijze de herontdekking van de limes. Hij laat overtuigend zien hoe herinnering, architectuur en identiteit samenvloeiden in een legende die Europa blijvend vormgaf. 

Het zwijgen van Jaap

‘Het zwijgen van Jaap’, een beeldroman van Monique van Dongen wordt op 2 april gepresenteerd in Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Een bespreking van deze beeldroman over het (niet) verwerkte oorlogsverleden van iemand die als dwangarbeider in Riga is ingezet tijdens W.O.II. Een bespreking vindt u hier

De hooiberg van Mussert

Op 16 april verschijnt bij Omniboek  De hooiberg van Mussert van Anton Kos..
Toen de Duitsers in 1940 Nederland binnenvielen dook NSB-leider en landverrader Anton Mussert onder bij zijn trouwe kameraad Gijsbert Gooijer in Huizen. Na de Nederlandse capitulatie kwam Mussert tevoorschijn en wierp hij zichzelf op als vertegenwoordiger van het Nederlandse volk.

Anton Kos kwam er in 2020 achter dat Gooijer zijn overgrootvader was. Ook kwam hij erachter dat de twee oudste kinderen van Gooijer in de Tweede Wereldoorlog Joodse onderduikers hadden en in het verzet zaten, terwijl een derde kind als Waffen-SS’er bewaker was in Kamp Vught en in Rusland vocht en een vierde
kind vrijwillig aardappels schilde in een Duits dwangarbeiderskamp.

Wat volgde voor Kos was een uitgebreid onderzoek naar de geschiedenis van zijn familie en de onderduik van Mussert, waarbij elk antwoord weer nieuwe vragen opriep. Met distantie en een historische blik bekijkt hij de ‘goede’ én de ‘foute’ kant van één Huizer familie. De hooiberg van Mussert is het resultaat. 

Hoe je leerlingen kunt laten zien dat je heel terughoudend moet zijn met AI

Luwert Fockens en Osebrandt Rengers van de Freylemaborg werden in 1672 beschuldigd van het heulen met de vijand. Beiden correspondeerden met een zekere Johan Schuylenborgh, die voor deze correspondentie de schuilnaam Johanna Hermelingh gebruikte. De inhoud van deze correspondentie ken ik niet, noch weet ik waarom hij deze schuilnaam gebruikte. Op internet en in inventarissen van archieven heb ik geen informatie kunnen vinden.

Daarom nam ik mijn toevlucht tot kunstmatige intelligentie. Niet dat ik hiervan hoge verwachtingen had, maar je weet maar nooit. De resultaten waren schrikbarend. Lees mijn verslag.

Skelet wereldberoemde musketier d’Artagnan mogelijk gevonden in Maastricht 

In de Sint-Petrus-en-Pauluskerk in de Maastrichtse wijk Wolder is een skelet ontdekt waarvan men hoopt dat het k toebehoort aan de beroemde Franse musketier d’Artagnan. Dat meldt de regionale zender L1. Waar het stoffelijk overschot van deze Franse volksheld is gebleven, die is gesneuveld bij Maastricht is al honderden jaren een mysterie.
DNA-onderzoek zal moeten uitwezen of het wishful thinkg is ofdat het hier daadwerkelijk om d'Artagnans skelet gaat. 

Recensies

- Gaza. Een geschiedenis
Jan-Auwke Diepenhorst (2026). Gaza. Een geschiedenis. Uitgeverij Omniboek, Utrecht / VBK, Antwerpen, 2026. 261 p., kaarten, foto’s, noten, bibliografie. ISBN 978 94 0192 1541; € 24,99.

- Rome en de Lage Landen. Een geschiedenis van Caesar tot Clovis 1 Jef Abbeel
Robert Nouwen (2026). Rome en de Lage Landen. Een geschiedenis van Caesar tot Clovis. Uitgeverij Lannoo, Tielt, februari 2026. Hardcover, 622 pagina’s, kaarten, tijdlijn, bibliografie, noten, woordenlijst, registers. ISBN 978-94-014-1195-0; € 39,99.

- Rome en de Lage Landen. Een geschiedenis van Caesar tot Clovis 2
- Rome en de Lage Landen. Een geschiedenis van Caesar tot Clovis 3 Jona Lendering  

 

• Laatste toevoegingen op Histoforum

  De laatste toevoegingen (artikelen, boekbesprekingen enz.) vindt u altijd op deze pagina.

• • .