Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 20 maart 2026, Studiedag Wereldgeschiedenis Universiteit Utrecht

- 26 maart 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Geschiedenis moet je doen!

- 27 maart 2026, Studiedag MenM Universiteit Utrecht en Toetsrevolutie

- 17 april 2026 Bijeenkomst wereldgeschiedenis.

- 26 april Collegedag Historisch Nieuwsblad

- 8 juni 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Taal en geschiedenis horen bij elkaar!  

Nieuwe examenprogramma’s geschiedenis in de maak

Focus op vaardigheden en verdieping
Nieuwe examenprogramma’s brengen het vak geschiedenis weer bij de tijd. De huidige samenleving vraagt immers om een minder eurocentrische blik op het verleden. Daarnaast werkt de vakvernieuwingscommissie, bestaande uit leraren, vak- en curriculumexperts, aan meer ruimte voor historische vaardigheden en verdieping. Een advieskring met vertegenwoordigers van onder meer de VGN en lerarenopleidingen geeft feedback op de ontwerpen van de commissie.
Lees het artikel dat is verschenen in Kleio.  

Studiemiddagen over lesgeven over slavernij (Nationaal Archief)

op 7 april en 12 mei organiseert het Team Educatie van het Nationaal Archief twee bijeenkomsten voor leraren over het geven van lessen over het slavernijverleden.
Hoe behandel je slavernij in de klas?
Tijdens de twee bijeenkomsten krijgen leraren handvatten om slavernij in de zeventiende en achttiende eeuw in de klas te behandelen. Welk taalgebruik past hierbij en welke woorden wil je juist niet gebruiken? Welke historische bronnen zijn voorhanden? Deelnemers bezoeken de educatieve tentoonstelling ‘Wie ben ik, wie was jij?’ over handel en slavernij, krijgen originele bronnen in het depot te zien en bekijken het digitale lesmateriaal. De bijeenkomst wordt gegeven door twee educatiemedewerkers van het Nationaal Archief.
- 7 april (15.45-18.15 uur) voor leraren van het voortgezet onderwijs
- 12 mei (15.45-18.15 uur) voor leraren van het primair onderwijs 

Winnaar Kleio Klasseprijs

Op de Didactiekconferentie werd bekend gemaakt dat Zeus in jeans dit jaar de Kleio Klasseprijs heeft gewonnen. Informatie over alle genomineerde boeken vind je hier.

Werk mee aan nieuw kwaliteitskader voor leermiddelen

Ben je leraar in het primair, voortgezet of gespecialiseerd onderwijs? Dan nodigen het NKO en SLO je uit om, samen met een collega, mee te werken aan het nieuwe kwaliteitskader voor leermiddelen. Tussen eind maart en begin april testen jullie het concept-product en geef je de ontwikkelaars feedback.
Inschrijven voor 24 maart!
Meer informatie en inschrijven. 

GIS en digitale kaarten bij Geschiedenis

Een aantal praktijk voorbeelden hoe interactieve kaarten en ArcGIS voor op School ingezet kan worden in het voortgezet onderwijs.
Een website bedoeld om geschiedenis docenten in het voortgezet onderwijs te inspireren digitale (interactieve) kaarten te gebruiken in de les. Hieronder vind je een aantal kant-en-klare voorbeelden van ArcGIS en niet ArcGIS kaarten en verhalen.

Waarom Nederlanders in het Engels ‘Dutch’ heten

Als alle uitdrukkingen waarin de Dutch een rol spelen een kern van waarheid bevatten, staat het er niet best voor met ons Nederlanders. Dan zijn we een land vol zuipschuiten en gierigaards, zijn we massaal aan de drugs, munten we uit in onzedelijk gedrag en hebben we grote moeite ons überhaupt verstaanbaar te maken. Maar gaat het bij de Dutch wel altijd over Nederlanders? Taaljournalist Gaston Dorren verzamelde voor zijn nieuwe boek De Dutchionary ruim vierhonderd oude, nieuwe en tijdloze uitdrukkingen die allemaal het woord Dutch bevatten. En hij staat stil bij de interessante herkomst van dit bijzondere woord.
Lees verder

Tirannenmoord leidt zelden tot regime change

Levert tirannicide wat op? Die vraag ligt weer op ieders lippen. En daarmee is een eerste antwoord gegeven: tirannicide levert aandacht en symbolisch machtsvertoon op.
Lees het artikel van Beatrice de Graaf

Schaduwtemmer

Rihana Jamaludin schreef een nieuwe historische roman met fantasy-elementen die speelt in Suriname tijdens de Tweede Wereldoorlog.: 'Schaduwtemmer'. Roekmini wordt in Suriname op Reynsdorp geboren met een gave; ze kan zien wat anderen niet zien. Vol verwondering en nieuwsgierigheid kijkt ze naar de bijzondere schepselen die voor anderen onzichtbaar zijn. Maar er is ook een keerzijde, want niet alle wezens zijn ongevaarlijk.
Het vertrouwde dorpsleven verandert wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt en Suriname vanwege de belangrijke delfstof bauxiet, beschermd moet worden door de Amerikanen.
Ook arriveert de Dhalang op Reynsdorp, een fabelachtig poppenspeler die iedereen betovert met zijn wajang schimmenspel. Roekmini vertrouwt hem echter niet. Wanneer blijkt dat hij zijn oog op haar heeft laten vallen als zijn bruid, gaat zij op de vlucht.
In kazernestad Paramaribo valt het Roekmini op dat er vreemde dingen gebeuren; er raken soldaten vermist en er lijken steeds meer kwade geesten rond te dolen. Komt het door de oorlog of heeft de Dhalang er iets mee te maken? En is een arm plantagemeisje met een handjevol vrienden opgewassen tegen dit grote gevaar?

Op haar website staat naast een fotoalbum, een Playlist Schaduwtemmer op YouTube met historische filmpjes en muziekclips, passend bij het verhaal en een Spotify Playlist Schaduwtemmer hier met sfeervolle muziek uit de oorlogsperiode en daarna.

Een recensie van het boek staat hier.  

Nieuwe versie AI Proof Profielwerkstuk

Acht maanden terug publiceerde ik (collega aardrijkskunde Martin Bakker) op LinkedIn mijn pilot profielwerkstuk. Andere docenten proberen het uit, dat blijkt wel. Ik heb de aanpak gepresenteerd op de WON bijeenkomst eerder dit jaar. De belangstelling ervoor stijgt, wat niet verwonderlijk is, gelet op het feit dat het gebruik van AI onder leerlingen sterk is gestegen. En ook docenten pakken het op, als onderdeel van hun opdracht om bij te dragen aan digitale geletterdheid. Na de pilot van het afgelopen schooljaar heb ik een aantal inzichten verwerkt in een nieuwe versie van de Handleiding. Het belangrijkste inzicht is dat het aan te bevelen is om als docent, bepaalde door AI ondersteunde stappen in het onderzoek samen met de leerlingen te nemen, samen te onderzoeken wat mogelijk en wenselijk is, als het gaat om gebruik van AI. De bevindingen zijn doorgevoerd in de nieuwe handleiding, die vind je hier:
In de handleiding is ook de link naar de ondersteunende GPT/Gem opgenomen. Als u op uw eigen school ermee wil gaan werken, dan is het maken van een eigen versie, passend bij het beleid van uw school aan te bevelen. Heeft uw school nog geen AI beleid, ga daar dan zo snel mogelijk mee van start. Uw leerlingen gebruiken AI, laat daar geen twijfel over bestaan. Een visualisatie vind u in de comments.

De illusie van evidence based onderwijs

Door Jorien Castelein, onderwijsontwikkelaar en oprichter van Blink
Het onderwijs beweegt volop – en dat is goed! Leerlingen zijn minder lees- en schrijfvaardig dan we zouden willen en dus is het noodzakelijk om te zoeken naar wat hierin écht werkt. Op LinkedIn en in de landelijke media zie ik publicatie na publicatie, met onderzoeken, visies en ideeën. En met kritiek daarop. Vanaf de bank – waar net als bij voetbal altijd al de beste coaches zitten – is het makkelijk oordelen.
Lees verder

De bijdrage van Castelein op Linkedin waarin ze verwijst naar deze column leidde tot 65 commentaren.

In dit verband is ook een aantal oudere artikelen interessant:

• - Leerlingen zien nut van huidige geschiedenisles niet van Dick van Straaten en Arie Wilschut uit 2018
• - Leraren: wees creatief en breng het verleden tot leven, een reactie van bovengenoemde Jorien Castelein op het stuk van Van Straaten en Wilschut. 

Herinneringen en literatuur over de Februaristaking van 1941

We moeten iets dóén!
Wat bewoog honderdduizenden Nederlanders die zich tijdens de Februaristaking van februari 1941 verzetten tegen de Jodenvervolging? Elsbeth Etty herlas wat over deze volksopstand is geschreven en werd opnieuw getroffen door Theun de Vries’ bekende roman ‘Februari’. Begin deze maand verscheen haar boek We moeten iets dóén!, waarin bekende en onbekende getuigenissen over de staking zijn samengebracht. Op Historiek plaatsen we een fragment uit het boek, over de gebeurtenissen van 25 februari 1941 en De Vries’ roman.

Recensies

• -  Het zwijgen van Jaap

• Monique van Dongen (2026). Het zwijgen van Jaap. Uitgeverij Oogachtend. 29 euro.

• - Een school voor olifanten. In het spoor van Leopolds waanzinnige expeditie naar het hart van Congo

• Sophy Roberts(2025). Een school voor olifanten. In het spoor van Leopolds waanzinnige expeditie naar het hart van Congo. Vertaling van ‘A Training School for Elephants’ door Tine Poesen en Janne Van Beek. Uitgeverij Lannoo, Tielt, 2025. Hardcover genaaid, 408 pagina’s, kaartjes, foto’s, lijstjes, noten, bibliografie, index. ISBN 978-90-599-6015-2; € 27,99.