Histoforum Nieuwsbrief

Nieuwsbrief

Jaargang 13, nummer 296, september I 2026 

 

Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 30 september 2026 Bijeenkomst Wereldgeschiedenis

- 9 oktober 2026: Radboud Geschiedenis Nascholingsconferentie 2026

- 12-13 november 2026 Didactiekconferentie VGN 2026

Bijeenkomst Wereldgeschiedenis

Woensdag 30 september verwelkomen wij de volgende sprekers op onze wereldhistorische bijeenkomst met als thema De internationale geschiedenis van een nationaal verhaal.

Raymond Fagel en Yolanda Rodríguez Pérez zijn de hoofdauteurs van De Tachtigjarige Oorlog in Europese ogen. De internationale geschiedenis van een nationaal verhaal. Samen met een grote groep historici bekijken ze de Nederlandse Opstand vanuit nieuwe perspectieven. Met hun poging om dit grensoverstijgend verhaal te schrijven bieden zij nieuwe aanknopingspunten voor een wereldhistorische beschouwing van de Tachtigjarige Oorlog in de les.
Hanna Jerminecz geeft les aan kinderen op een internationale school en heeft met hen de opkomst van vrouwenkiesrecht in verschillende landen onderzocht. Deze case study is een best practice die in te zetten is om een nationaal verhaal rond vrouwenkiesrecht in een internationaal vergelijkend perspectief te plaatsen.

De bijeenkomst is woensdag 30 september in INBC opleidingsruimte Utrecht, Mariaplaats 3. De inloop met eenvoudige maaltijd is om 18.00 en het programma duurt van 18.30 tot uiterlijk 21.00 uur. De kosten zijn 5 euro. Meld je vooraf aan via vgnkleio.nl. 

 De Geschiedenis Academy

Datum: 3 november
Locatie: Rijksmuseum van Oudheden (Leiden)
Tijd: 11:30 uur (inloop met lunch) tot 16:00 uur

Op dinsdag 3 november organiseert Vodix (uitgever van de lesmethodes Tijd voor Geschiedenis en Paspoort 21) de Geschiedenis Academy: een dag vol inspiratie, samen met collega’s uit heel het land die net zo gepassioneerd zijn over ons vak als jij. Dit jaar is zelfs de locatie bijzonder: het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.

Literair-historicus René van Stipriaan neemt je in zijn keynote mee langs het Nederland waarin wij opgroeiden en het Nederland van onze leerlingen, je duikt in de nieuwe kerndoelen, ontdekt verhalen die je niet zomaar in de schoolboeken vindt, en sluit af met een interactieve rondleiding door het museum. Uiteraard wordt er ook aandacht besteed aan de nieuwste ontwikkelingen binnen de lesmethodes voor geschiedenis en mens- en maatschappij. Bij elke sessie staat één vraag centraal: hoe zet je dit de volgende dag al in voor de klas?

Deelname is kosteloos voor docenten geschiedenis en m&m. Wees er wel op tijd bij: er zijn dit jaar slechts 70 plekken beschikbaar, waarvan een groot deel inmiddels al bezet is.

Aanmelden kan via: https://vodix.nl/evenementen/geschiedenis-academy-2026/

Multiperspectiviteit

Hoe kunnen we een historische gebeurtenis vanuit meer dan één perspectief bekijken en begrijpen? Deze korte animatie onderzoekt het concept van multiperspectiviteit aan de hand van het voorbeeld van de Oktoberrevolutie. Het laat zien hoe verschillende individuen en groepen dezelfde historische gebeurtenis op verschillende manieren hebben ervaren en geïnterpreteerd. Deze video biedt een uitstekende introductie tot een van de belangrijkste concepten in het geschiedenisonderwijs voor leerlingen. Animatie door Irushi Tennekoon. Geschreven en ingesproken door Dr. Robert Stradling.

Wil de ware Rosa Luxemburg opstaan

Een essay van collega Marjonne Maan naar aanleiding van haar bezoek aan Berlijn met als thema selectief shoppen in het verleden.   

Roman van Engelse schrijfster waarschuwde al in 1934 voor het nazikwaad

Sylvia ‘Sally’ Carson logeerde in de jaren dertig, voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog, vaak bij vrienden in Beieren. Ze maakte hier tijdens haar vakanties de opkomst van de nazi’s mee. Dit inspireerde haar tot het schrijven van een romantrilogie, waarvan het eerste deel recent is heruitgegeven. Hoge vaandels, zoals de titel van de Nederlandse vertaling luidt, is een vroege waarschuwing voor het nazikwaad.
Lees verder

Waarom werd Erasmus beschuldigd van middeleeuwse ketterij?

Hoe kon de beroemdste humanist van de Nederlanden worden beschuldigd van een middeleeuwse ketterij? In 1532 verweten theologen van de Universiteit van Parijs Desiderius Erasmus dat zijn opvattingen gevaarlijk dicht in de buurt kwamen van de zogenoemde ‘dwaling van de begarden’. Die beschuldiging had niet zozeer betrekking op de Reformatie, maar op een veel oudere discussie over begijnen, begarden en de vraag of een volmaakt christen nog aan kerkelijke voorschriften gebonden was. In onderstaand achtergrondartikel laat classicus en Erasmus-onderzoeker Efi Papadodima, verbonden aan de Academie van Athene, zien hoe een middeleeuws ketterijlabel in de zestiende eeuw opnieuw werd ingezet in het religieuze debat.
Lees verder

Putting History to the Test

Take a look into 28 history exams from around the world to see how exams assess historical learning today!
Exams play a major role in history education. They influence how history is taught, learned, and assessed in schools. They also reflect the knowledge, skills, and values that are identified as being most important to measure. This edited book analyzes 28 history exams from countries spanning five continents in terms of their purposes and goals, design, the knowledge and skills they assess, and the consequences they have for teaching and learning history.

Het boek Putting History to the test is niet goedkoop; het is hier voor 80 euro te koop.

Amsterdam rond 1650

Een Duitse animatie van Amsterdam in het middeln van de 17e eeuw. Meer video's van deze maker vind je hier.

Theologie versus logica: de middeleeuwse strijd rond Aristoteles en Abélard

In de middeleeuwen ontstond binnen de Europese universiteiten een fundamentele discussie over de verhouding tussen geloof en rede. Nieuwe vertalingen van het werk van Aristoteles brachten een manier van denken met zich mee die botste met de traditionele theologie en het gezag van de Kerk. In het boek Wij Europeanen beschrijft Marcel Hulspas hoe deze ontwikkeling bijdroeg aan het ontstaan van een meer rationele benadering van kennis. Hieronder een fragment over de spanning tussen theologie en logica, met denkers als Pierre Abélard en de herontdekking van Aristoteles.
Lees verder

De martelaren van Gorcum

Een interessante bijdrage van Han Borg op Mainzer Beobachter over de martelaten van Gorcum met een aardig slot. Heeft Borg gelijk als hij zegt: 'ik stel me zo voor hoe anders Nederlandse protestanten tegen dit schilderij aankijken dan katholieke landgenoten.' .

De ongewenste Franse Revolutie

De Franse Revolutie geldt als een keerpunt in de geschiedenis, waar drastisch werd afgerekend met oude vormen en gedachten. Maar eigenlijk wilden de meeste Fransen dat helemaal niet. Toch leidden milde hervormingen uiteindelijk tot een bloedige omwenteling.
Lees verder

Nieuwe film zet Robin Hood neer als gewelddadige middeleeuwse bandiet

In september verschijnt een nieuwe film over Robin Hood in de Nederlandse bioscopen. In The Death of Robin Hood speelt Hugh Jackman een verouderde en getraumatiseerde versie van de legendarische Engelse vogelvrijverklaarde. De film grijpt terug op oude verhalen waarin Robin Hood aanzienlijk gewelddadiger wordt voorgesteld dan in veel moderne verfilmingen.
Lees verder

Een ruzie over bier mondde in 1380 uit in een oorlog

Als men in Breslau met familie of vrienden iets gaat drinken dan gaat het bijna altijd om bier en dat is er al zo sinds de Middeleeuwen. Eind veertiende eeuw zorgde dit goudkleurige brouwsel er echter voor een katerstemming en veroorzaakte zelfs een oorlogje.
Lees verder 

Het Plakkaat van Verlatinghe – Onze eerste onafhankelijkheidsverklaring

Op 26 juli 1581 namen de Staten-Generaal het Plakkaat van Verlatinghe aan. In dit document verklaarden de opstandige gewesten dat koning Filips II zijn plichten als vorst had verzaakt – en daarom niet langer als hun rechtmatige heerser kon worden erkend. Het plakkaat wordt vaak gezien als een vroege onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlandse Republiek.
Lees het artikel van Anton van Hooff.

Hoe het monotheïsme de wereld veroverde

In de klassieke Oudheid aanbaden mensen vele goden tegelijk. En dat vond niemand een probleem. Zelfs christenen accepteerden aanvankelijk dat sommige gelovigen nog andere goden in hun leven hadden. Pas in de vierde eeuw keerde het tij.
Lees het artikel van Inger Kluin

Recensies

 

  • Laatste toevoegingen op Histoforum

    De laatste toevoegingen (artikelen, boekbesprekingen enz.) vindt u altijd op deze pagina.

    • .