Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 16 januari 2026 Nascholingsdag geschiedenis Universiteit van Leiden

- 3 februari 2026 Masterclass over racisme en gelijkheid

- 6 maart 2026 Geschiedenisdag Driestar

- 13 maart 2026 Rijksmuseum Amsterdam Tiende Nationaal Geschiedenisonderwijscongres

- 26 maart 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Geschiedenis moet je doen!

- 8 juni 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Taal en geschiedenis horen bij elkaar!

VMBO-conferentie gaat niet door

De VMBO-conferentie die gepland stond voor 30 januari 2026 gaat niet door en wordt verplaatst naar eind 2026/begin 2027.

Onze soort mensen

Geschiedenislessen over racisme en gelijkheid
Op 3 februari 2026 van 13.30-17.00 uur organiseert Malmberg een masterclass van  Devin Vartija en Stephan Klein voor docenten geschiedenis.

Meer informatie

Egyptologie: de Nederlandse fascinatie voor het oude Egypte

Nederlanders zijn al eeuwenlang gefascineerd door het oude Egypte. De indrukwekkende piramides, mysterieuze koningsgraven en het raadselachtige hiërogliefenschrift spraken ook vroeger al erg tot de verbeelding. In de zeventiende en achttiende eeuw verzamelden liefhebbers daarom beeldjes en artefacten voor hun rariteitenkabinetten. Vanaf de negentiende eeuw kreeg die belangstelling een steeds serieuzer karakter en kwam de egyptologie op om de oude cultuur op een wetenschappelijk manier te bestuderen.

Lees het artikel, geschreven doot Sarah Remmerts de Vries naar aanleiding van de tentoonstelling ‘Discovering Ancient Egypt’ in het Rijksmuseum van Oudheden (16 oktober 2025 t/m 15 maart 2026).

Vakbijeenkomst: Aan de slag met bronnen 

Terug naar de bron (nascholing)

Op 16 januari 2026 organiseert de Universiteit Leiden een nascholingsdag voor geschiedenisdocenten onder de titel 'Terug naar de bron'.  Bronnen zijn de basis van het vak geschiedenis. Het zijn immers de historische bronnen die de informatie geven over het verleden. Het gebruiken van bronnen hangt samen met historische vaardigheden. En daar hebbenveel leerlingen moeite mee. Bovendien is er een overvloed aan bronnen. Daarom is het niet altijd makkelijk om de juiste te vinden en te kiezen. En hoe gebruik je bronnen op een goede manier in de klas?

Meer informatie

Geschiedenis moet je doen!

In deze bijeenkomst op 26 maart 2026 (16.00-18.00 uur, gratis) ervaar je hoe actief werken met bronnen leerlingen helpt om historisch te redeneren. Maartje van der Eem neemt je eerst mee in recent vakdidactisch onderzoek over brongebruik in de klas. Daarna ga je, onder leiding van geschiedenisdocenten Koos Sikkema en Laurin Thole, zelf aan de slag met de VGN-bronnendatabase. Je ontdekt welke werkvormen deze bronnenverzameling mogelijk maakt en hoe je snel goede bronnen vindt. Deze workshop biedt praktische en didactische handvatten waarmee je direct aan de slag kunt in je eigen lessen.
Meer informatie

Vakbijeenkomst: Geschiedenis en taal

Taal en geschiedenis horen bij elkaar! Na de drukbezochte bijeenkomst van vorig jaar over taalgericht geschiedenisonderwijs zetten we het thema dit schooljaar voort en wel op maandag 8 juni 2026 (16.00-18.00 uur, gratis). Hoe kun je leerlingen helpen beter te lezen, schrijven én redeneren in het geschiedenisonderwijs?
Meer informatie

Empirisch onderzoek naar de lange Tweede Wereldoorlog

In 2025 is het tachtig jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam en de bevrijding van Nederland en België werd voltooid. In beide landen zijn boekenkasten vol historische werken over deze oorlog geschreven. Op 2 januari 2025 zou het Nederlandse Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) een openbaar en online beschikbaar archief worden. Dit is zoals bekend uitgesteld, maar de openstelling van het CABR blijft wel de aanleiding voor de samenstelling van een nieuwe special collection. Hierin presenteert BMGN – Low Countries Historical Review een selectie van sinds 1970 in dit tijdschrift verschenen artikelen die empirisch onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog behelsden en die op toentertijd nieuw ontsloten bronnenmateriaal waren gebaseerd.
Lees verder 

Mooie zinnen

In 'Het bed met de gouden poot' van Zigmunds SkujiņŠ las ik de bondigste en duidelijkste beschrijving van het belang van het vak geschiedenis: ' Alles gaat voorbij, maar verdwijnen doet niets.'
Nog een mooie zin uit het boek 'Het bed met de gouden poot' van Zigmunds SkujiņŠ: 'Om de nieuwe generatie een goed beeld te geven van wat oorlog is, moet je ze niet meenemen naar de bioscoop, maar naar het slachthuis.'

Nieuwe digitale atlas toont 300.000 kilometer aan Romeinse wegen

De Romeinen waren niet enkel veroveraars. Zij ontpopten zich ook tot fervente wegenbouwers van een complex netwerk van heirbanen dat Rome verbond met de verste uithoeken van het Romeinse Rijk. Een groep wetenschappers onder leiding van professor Tom Brughmans van de Universiteit van Aarhus in Denemarken besloot dat netwerk in kaart te brengen en stelde een digitale atlas van het Romeinse wegennet samen.
Lees verder

Synode van Dordrecht (1618-1619) – Kerkstrijd in de jonge Republiek

De Synode van Dordrecht, ook wel Dordtse Synode, was een landelijke kerkvergadering die een einde moest maken aan het conflict tussen remonstranten en contra-remonstranten. Deze strijd over de leer van de uitverkiezing verdeelde de jonge natie diep en liep uit op een politiek en religieus keerpunt. De synode duurde van 13 november 1618 tot 29 mei 1619.
Lees verder 

Tatoeage op 17e-eeuws portret stelt museum voor raadsel: 'Nooit zoiets gezien'

Al 351 jaar recht in het midden van een museumstuk, en toch nu pas ontdekt: een unieke tatoeage op een groepsportret uit de 17e eeuw. Het Amsterdam Museum denkt hiermee de oudste afbeelding van een tatoeage op een Nederlands schilderij in handen te hebben, uit een tijd dat een dergelijke lichaamsversiering nog taboe was.
Lees verder

De eerste foto met een man (of twee) voor de camera

Diot zou de eerste foto in de geschiedenis zijn waarop een mens (of twee) voor de camera verschijnt en het is tevens de eerste foto van de stad Parijs. De gebruikte camera heeft ongeveer 5 minuten nodig om het licht en de scène vast te leggen. De straat stond vol met mensen, maar terwijl ze zich tijdens de opname bewogen, slaagden ze er niet in om indruk te maken op de foto, behalve één persoon die een paar minuten stopte om zijn schoenen te laten poetsen, waarop de geschiedenis hem vereeuwigde. Het was het jaarv 1839 (bron: Quora).

Recensies

- De schande van Gaza
Martijn Lauwens (2025). De schande van Gaza. Een genocide voor het oog van de wereld. Uitgeverij EPO, Berchem, oktober 2025. Paperback, 392 pagina’s, tabellen, kaart, noten. ISBN 978-94-626-7560-5; € 27,50

- Mykene
Mykene van Jacqueline Zirkzee: Griekse mythen over de Trojaanse oorlog gegoten in historische (familie)roman.

- De eerste priesters
Van dezelfde Jacqueline Zirkzee is De Eerste priesters waarvan al eerder op Histoforum een bespreking verscheen.