Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 13 januari 2026, 20.00 Gratis webinar havo historische contexten Universiteit Utrecht

- 16 januari 2026 Nascholingsdag geschiedenis Universiteit van Leiden

- 23 januari 2026, Studiedag taalgericht geschiedenisonderwijs Universiteit Utrecht

- 3 februari 2026 Masterclass over racisme en gelijkheid

- 6 maart 2026 Geschiedenisdag Driestar

- 13 maart 2026 Rijksmuseum Amsterdam Tiende Nationaal Geschiedenisonderwijscongres

- 20 maart 2026, Studiedag Wereldgeschiedenis Universiteit Utrecht

- 26 maart 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Geschiedenis moet je doen!

- 27 maart 2026, Studiedag MenM Universiteit Utrecht en Toetsrevolutie

- 8 juni 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Taal en geschiedenis horen bij elkaar!

Tiende Nationale Geschiedenisonderwijscongres

Op vrijdag 13 maart 2026 organiseren VGN, de Vereniging van docenten in geschiedenis en staatsinrichting in Nederland, en de afdeling geschiedenis van de Erasmus Universiteit Rotterdam, het Tiende Nationale Geschiedenisonderwijscongres. Dit jubileumcongres staat in het teken van het thema “Grenzeloze geschiedenis: Migratie door de eeuwen heen” en vindt plaats in het Rijksmuseum te Amsterdam.
Het congres biedt een gevarieerd programma met lezingen en interactieve workshops. Deelnemers kunnen zich verdiepen in zowel theoretische kaders als praktische toepassingen voor in de klas. Laat u inspireren en verrijk uw lessen met de grenzeloze verhalen die migratie ons te bieden heeft!
Zie voor meer informatie de website van VGN.  

Masterclass 'Onze soort mensen'

Op 3 februari 2026 organiseert  Malmberg in Den Bosch een Masterclass met als titel ' Onze soort mensen'.
Het woord ‘racisme’ wordt in onze tijd meestal als synoniem gebruikt voor vreemdelingenhaat en discriminatie. Waar komt het begrip racisme eigenlijk vandaan? Tijdens de masterclass op 3 februari 2026 bij Malmberg in Den Bosch duiken we in de ideeënwereld van de Verlichting, waar het denken over ‘ras’ voor het eerst vorm kreeg.

Je maakt eerst kennis met de historische achtergrond van het ontstaan van het begrip racisme. Daarna verken je samen met collega-docenten aan de hand van concreet lesmateriaal de mogelijkheden om hierover met je leerlingen in gesprek te gaan. Welke valkuilen zijn er? Hoe leg je bijvoorbeeld het verschil uit tussen wetenschappelijk racisme, alledaags racisme en superioriteitsdenken?

Meer informatie en inschrijving: Masterclass Geschiedenis - Uitgeverij Malmberg

Werkgroep Pilot Geschiedenis Olympiade

In schooljaar 2026/27 gaat de VGN in samenwerking met de Vlaamse Geschiedenis Olympiade met een tiental scholen een pilot uitvoeren voor een Geschiedenis Olympiade.

Deelnemende scholen schrijven in met een klas waarmee ze een innovatief historisch onderwijsproject gaan uitvoeren. Het doel is om op een laagdrempelige wijze diverse groepen jongeren op inclusieve wijze te laten kennis maken met geschiedenis als discipline in de brede betekenis van het woord, de rijkdom en de maatschappelijk relevantie ervan. Doelgroep is de onderbouw van het voortgezet onderwijs, evt. derde klassen.

De leraren van de deelnemende scholen werken samen in een Professionele Leergemeenschap (PLG) en krijgen ondersteuning door expertise van partners, zoals archieven, erfgoedinstellingen en universiteiten.

Daarmee is het project meteen ook professionalisering voor leraren. De afsluiting is een gezamenlijk dag waarbij de leerlingen hun projecten aan elkaar en een jury presenteren.

Alle projecten komen op de website van de VGN en er volgt een artikel in Kleio. De werkgroep zou begin 2026 van start moeten gaan. Voor deelnemers is een onkostenvergoeding beschikbaar van 65 euro per uur.

Voor de werkgroep drie keer twee uur overleg
Voor deelnemende docenten twee keer twee uur informatie en overleg
Voor experts: workshops van twee uur voor leerlingen van deelnemende scholen

Meer informatie en aanmelden via de website van de VGN.  

Het einde van het Ottomaanse Rijk en de grote veranderingen in het Midden-Oosten

Aardig artikel om je kennis even op te frissen
In de Eerste Wereldoorlog was de strijd tegen het Ottomaanse Rijk van secundair belang geweest. De gevolgen ervan waren echter zeer groot voor het huidige Midden-Oosten. De Geallieerden deelden de Arabische delen van het rijk op in een aantal landen, waarbij hun eigen belangen belangrijker waren dan de verlangens van de Arabische bevolking.
Lees verder

Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging

Vanaf 2 februari is het CABR ook digitaal raadpleegbaar bij het NIOD en de elf regionale historische centra. Het is het grootste en meest geraadpleegde oorlogsarchief van Nederland. Het bevat +/- 425.000 personen die na de Tweede Wereldoorlog zijn onderzocht op samenwerking met de bezetter.

Wilt u gebruik maken van de mogelijkheid om onderzoek te doen naar familieleden van u zonder naar Den Haag te moeten reizen? Ik , zegt collega Martijn Veenhuijsen, kan het dan van harte aanbevelen om de door de KNHG, de beroepsvereniging van historici in Nederland, ontwikkelde handreiking te lezen. Dit kan u helpen bij het begrijpen van de opbouw en systematiek van het archief. Daardoor kunt u te weten komen wat u wel en wat u niet kan verwachten bij de bestudering van het archief. 

Drie artikelen over de Republiek rond 1800

- De strijd rond de politieke eed in de Bataafse Republiek, een artikel van Dirk Alkemade en Suzanna den Ouden.

- Ragebol en Sabel. Patriotse burgerbewapening, revolutie en terreur in Holland, 1786-1787. Een artikel van Dirk Alkemade.

- Four Founding Fathers on the Road: New Government Design in the United States and the Netherlands, 1776-1815. Een artikel van Sirk Alkemade en Lauren Lauret .

Hitler deed lettertype in de ban omdat het ‘te Joods’ was

Het Witte Huis wil het lettertype Calibri niet meer gebruiken omdat het te woke zou zijn. In de jaren dertig gebruikte de NSDAP vaak Fraktur in zijn propaganda, het gotische lettertype dat nog steeds geassocieerd wordt met het nazisme. Maar in 1941 maakte Hitlers partij een draai: het schrift werd verboden omdat het te Joods zou zijn.
Lees verder 

De mythes van de Duitse Autobahn

De totstandkoming ervan wordt vaak geassocieerd met het donkere verleden van Duitsland. Hoewel dit deels klopt, is het vooral de propaganda uit die tijd die ervoor zorgde dat het plan onterecht ook door het nationaalsocialistische regime werd geclaimd. Dat in de eerste fase van de oorlog het Duitse leger zo succesvol is geweest dankzij opmars en aanvoer via de Autobahnen blijkt eveneens op een mythe te berusten.
Lees het hele artikel op Historiek

AI en het voorzetselvoorwerp

Een docent Nederland had het voorzetselvoorwerp in de klas behandeld en liet dit onderwerp uiteraard terugkomen in de toets. Een leerling had er niets van gebakken, u had het ook helemaal niet uitgelegd was het verweer. Een andere leerling, die wel goed had gescoord op dit onderdeel, vertelt dat ze aan AI had gevraagd om voor haar oefeningen te maken met het voorzetselvoorwerp. Zo kun je AI op een positieve manier voor je aan het werk zetten.  

Bouwplaats in Pompeii toont hoe Romeinen hun duurzame beton maakten

Onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben in Pompeii een intacte Romeinse bouwplaats blootgelegd die nieuw licht werpt op de manier waarop de Romeinen hun duurzame beton maakten. De bouwlocatie werd door de Vesuvius in 79 na Christus bedekt onder een laag as en bleef daardoor uitzonderlijk goed bewaard.
Lees verder 

Het IJzerkoekenoproer in Coevorden: een volksoproer rond nieuwjaar (1770)

Op 29 december 1770 vond in Coevorden het IJzerkoekenoproer (Kniepertiesoproer) plaats. De lokale overheid van Coevorden had een week ervoor, net als in andere plaatsen in de Republiek, nieuwjaarspraktijken verboden die traditioneel op 1 januari plaatsvonden. Doel was om burgers te beschermen tegen overlast van zogenoemde ‘nieuwjaarslopers’. Inwoners van Coevorden spelen de gebeurtenissen vlak voor kerst sinds enkele jaren na. Maar wat gebeurde er tijdens het IJzerkoekenoproer precies?
Lees verder 

De Russisch-Oekraïense oorlog: over nuance en beeldvorming in de berichtgeving

In de recent verschenen bundel Vrede aan de wereld! (En toen werd het oorlog) werpen slavisten en andere specialisten hun licht op de historische en culturele achtergronden van de Russisch-Oekraïense oorlog. Onder redactie van Pieter Boulogne en Annemarie Gielen wordt onderzocht hoe propaganda, collectieve herinnering en internationale machtsverhoudingen doorwerken in hedendaagse conflicten. Onderstaand fragment is afkomstig uit de inleiding van het boek en plaatst een bekende pacifistische slogan uit de Koude Oorlog in een bredere historische en actuele context.
Lees verder

Podcast 1

Er staat  weer een mooie verzameling nieuwe afleveringen van de podcasts ‘Oudheid’ en ‘Middeleeuwen’ online!
De afgelopen weken sprak ik (Timo Epping) voor Oudheid onder andere met dr. Hugo Koning over Prometheus en Pandora, met dr. Elon Heijmans over de opkomst van geld, dr. Ben Haring over Egyptische schriftsoorten en dr. Pieter Houten over de latinisering van het Iberisch Schiereiland.
En voor Middeleeuwen sprak ik met dr. Josephine van den Bent over de Mongolen en Mamlukken, met prof. dr. Gabrielle van den Berg over het Shahname en met dr. Jitske Jasperse, PhD over objecten, netwerken en mensen in 12e eeuws Europa
Benieuwd?
- ‘Middeleeuwen’ is overal te beluisteren waar je podcasts luistert. Of via deze link: https://lnkd.in/edacq2wu
- Ook ‘Oudheid’ is overal te beluisteren waar je podcasts luistert. Of via deze link: https://linktr.ee/oudheid  

Podcast 2

Kunnen middeleeuwers ons helpen bij de problemen van nu? In de Historische BoekenCast bespreekt Manon van der Heijden 'Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken', waarin mediëvisten onderzoeken hoe middeleeuwse inzichten ons kunnen helpen bij onze eigentijdse vraagstukken.
Luister de hele aflevering: https://buff.ly/SxM5Ejx

Recensies

- Stoute Schoenen
Bart van Loo. Stoute Schoenen. In de voetsporen van de Bourgondiers. Bespreking van Jan Uyttendaele.
 - Drie jaar onder vuur
Andrej Koerkov (2025). Drie jaar onder vuur. De verwoesting van Oekraïne. Vertaling van ‘Three Years on Fire’ door Fred Hendriks. Uitgeverij Balans, Amsterdam/Pelckmans, Kalmthout, september 2025. Paperback, 207 pagina’s, kaart, € 23,99 (e-book: € 14,99). ISBN 978-94-638-2462-0.

- Ambitie en ondergang. Pieter Lanchals en de geldhonger van de Bourgondische vorsten. Marc Boone. 400 p. Sterck & De Vreese, € 39,90. Korte kenschets door Eric Palmen.

 

• Laatste toevoegingen op Histoforum

  De laatste toevoegingen (artikelen, boekbesprekingen enz.) vindt u altijd op deze pagina.

• • .