Histoforum Nieuwsbrief

Nieuwsbrief

Jaargang 13, nummer 297, september II 2026 

 

Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 30 september 2026 Bijeenkomst Wereldgeschiedenis

- 9 oktober 2026: Radboud Geschiedenis Nascholingsconferentie 2026

- 12-13 november 2026 Didactiekconferentie VGN 2026

Gezocht: docenten vo en mbo voor klankbord voor nieuwe videoserie

Als aanvulling op de succesvolle 4FREE-docentenmagazines, die jaarlijks bij circa 12.000 docenten op de mat liggen, is het Nationaal Comité 4 en 5 mei bezig met een nieuwe videoserie voor het vo en mbo.

De videoserie zal bestaan uit vijf interactieve korte video’s over aan de Tweede Wereldoorlog en Holocaust gekoppelde actuele thema’s en verhalen. De leefwereld van de hedendaagse jongere staat hierin centraal. Zo sluit elke video aan bij thema’s die leerlingen en studenten vandaag de dag bezighouden, zoals actuele conflicten, uitsluiting, propaganda en de verantwoordelijkheid om voor vrijheid en medemenselijkheid te blijven staan.

Het concept is vormgegeven vanuit de wens van docenten voor concreet, behapbaar en interactief lesmateriaal dat heden en verleden met elkaar verbindt. Maar ook tijdens het maakproces willen we ideeën, vormen en dilemma’s aan docenten voor kunnen leggen die ons helpen om een product te ontwikkelen dat zo goed mogelijk aansluit bij de lespraktijk.
 
🔎 Ben jij of ken jij die docent in het vo of mbo die tussen september 2026 en februari 2027 graag een aantal keren kritisch meedenkt over deze videoserie? 🔍

Bij interesse hopen we regelmatig korte vragen en ideeën met je te kunnen klankborden. Daarnaast zullen gedurende het proces conceptversies van scripts en afleveringen gedeeld worden, waar we vervolgens graag op korte termijn feedback op ontvangen.

Benieuwd en enthousiast? Stuur me dan een persoonlijk bericht via LinkedIn of een mailtje via laura.dekker@4en5mei.nl   

Nascholingsconferentie Radboud Universiteit

Op 9 oktover vindt de Radboud Geschiedenis Nascholingsconferentie 2026 plaats in Nijmegen Lent.

Libris Geschiedenis Prijs 2026

Op 6 september 2026 is de shortlist met vijf genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 bekendgemaakt in het radioprogramma OVT door juryvoorzitter. De Libris Geschiedenis Prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De criteria zijn dat het boek een oorspronkelijk onderwerp heeft, prettig leesbaar is geschreven en op gedegen historisch onderzoek stoelt. Aan de prijs is een bedrag van € 20.000,- verbonden.

Op zondag 25 oktober 2026 wordt de Libris Geschiedenis Prijs 2026 tijdens een speciale live-uitzending van het radioprogramma OVT.    

Lessuggestie

Collega Marijn de Haan bedacht een mooie les om het schooljaar mee te beginnen. Maar ik denk dat deze les ook heel goed bruikbaar is op enig ander moment in het jaar als je eens met je leerlingen wilt praten over de aard van het vak.

Enschede en de VOC

Als je in Enschede woont kun je er natuurliojk niet omheen om kond te doen van het verschijnen van het boek Enschede en de VOC op 19 oktober. Tussen 1638 en 1791 schijnen er 76 inwoners van die stad in dienst te zijn getreden bij de VOC.

Historghraphics

Grootse gebeurtenissen en revolutionaire figuren hebben onze geschiedenis gevormd tot de wereld van vandaag. Maar hoe zat het ook al weer? historgraphic.com visualiseert historische informatie tot één heldere infographic.

Revolutie in het onderwijs in de jaren 60

In de jaren zestig voltrok zich een ware revolutie in het onderwijs. Nooit eerder kregen zoveel kinderen de kans om door te leren. Onderwijs werd een emancipatiemachine: wie hersens had, kon het ver schoppen.
Lees verder

Historici en archiefsector bezorgd over nieuwe koers Nationaal Archief

Plannen van het Nationaal Archief om geen particuliere archieven meer op te nemen en publiekstaken af te stoten, leiden tot zorgen bij historici en archivarissen.
Lees verder

‘Het platteland is meer dan boeren en trekkers’: Judith Pollmann zet Spinozapremie in voor plattelandsgeschiedenis

Hoogleraar Judith Pollmann gebruikt haar Spinozapremie voor de oprichting van een onderzoeksgroep die de geschiedenis van het Nederlandse platteland beter in kaart moet brengen. Samen met historicus Arjan Nobel vertelt ze over hun plannen.
Lees verder

De Hereford Mappa Mundi, met Jeruzalem als navel van de wereld

De Hereford Mappa Mundi is een van de beroemdste en best bewaarde middeleeuwse kaarten ter wereld. Het gaat om een zogeheten T-O-kaart waarin de wereld in drie continenten is verdeeld: Azië, Europa en Afrika. Zoals bij veel meer van deze kaarten bevindt de stad Jeruzalem zich in het centrum, ter onderstreping van het religieuze en symbolische belang van deze stad.
Lees verder (met filmpje)

De wiskundige die paus werd

Sylvester II was maar voor even paus, maar voor altijd wiskundige
Pausen worden niet gauw vergeten. Om te beginnen wacht je als paus een begrafenis met koninklijke allure in de St Pieter te Rome, de basiliek gebouwd op het graf van Petrus. Paus Benedictus XVI was in 2022 de laatste paus die deze eer te beurt viel.
Lees verder

Anne Frank op Instagram

Op de Instagrampagina van het Anne Frankhuis  en op TikTok vind je een aantal korte video's over Anne Frank.

Twaalf boeken op longlist Nederlandse biografieprijs 2026

Voor deze editie van de tweejaarlijkse prijs werden 169 boeken ingezonden. In 2024 waren dat er 138. De jury beoordeelde Nederlandstalige biografieën die tussen 1 mei 2024 en 1 april 2026 zijn verschenen. Op 1 oktober wordt uit de genoemde twaalf een shortlist van vijf titels bekendgemaakt. De winnaar volgt op 23 november tijdens de Avond van de Biografie. 

De Canon van Nederland 20 jaar

De Canon van Nederland bestaat 20 jaar en dit wordt gevierd! De verjaardag vindt plaats op 16 oktober in conferentiecentrum Domstad. De inloop is om 09.30 en het programma zal om 10.00 beginnen. Om 16.00 sluiten we de dag af met een feestelijke borrel.

Courant in de klas

Vanaf 1618 kon iedereen in Nederland een krant lezen: in dat jaar verscheen namelijk de eerste krantentitel. Al snel volgden andere titels, want de lezers kregen geen genoeg van al het nieuws uit Europa, over oorlogen, handel en de lotgevallen van koningsfamilies en kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders.

Veel van de kranten die in de zeventiende eeuw werden gepubliceerd, zijn te vinden in het Couranten Corpus.
Courant in de klas biedt een introductie op de oude kranten en de nieuwsvoorziening in het verleden. Daarbij komen via vragen en opdrachten allerlei onderwerpen aan de orde, zoals berichten over vermiste personen, mededelingen over overtredingen en straffen, advertenties voor geneesmiddelen, postbezorging en huizenverkoop.

Courant in de klas biedt zo lesmateriaal aan over ons culturele erfgoed, dat als aanvulling gebruikt kan worden voor lessen van alle profielen van de bovenbouwklassen havo/vwo. Scholieren kunnen aan de slag met diverse casussen en komen zo in aanraking met historische bronnen en verhalen. Daarbij wordt doorgaans ook een vergelijking met het heden getrokken. 

Hoe Duitsland weer Iemand moet worden

Een essay van collega Marjonne Maan op Linkedin naar aanleiding van de film Odyssee.

Kasteel Huis Bergh: van middeleeuwse woontoren tot museum

Vlakbij de Duitse grens, in de stad ‘s-Heerenberg, staat kasteel Huis Bergh. De geschiedenis van het middeleeuwse bouwwerk gaat terug tot de twaalfde eeuw, toen de heren Van den Bergh op deze plek een stevige en waarschijnlijke ommuurde woontoren optrokken. Dat het kasteel er vandaag de dag zo goed uitziet, is voor een groot deel te danken aan textielfabrikant Jan Herman van Heek (1873-1957).
Lees verder 

Germaanse moerasoffers

Interessante blog van Jona Lendering over/naar aanleding van een expositie in het Duitse Kalkriese die nog tot 7 november te zien is. 

Nieuwe video over CABR-verhoren

Deze week verscheen een nieuwe video over onderzoek doen in het CABR. In deze video legt historica Jan Julia Zurné (Radboud Universiteit) uit hoe in de Bijzondere Rechtspleging verhoren werden afgenomen en wat je moet weten over de processen-verbaal die je vindt in CABR-dossiers. Het KNHG heeft de video opgenomen in de Handreiking Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging.

Recensies

- Keizer Frederik II (1194-1250), de man, de mythe, de legende. Recensie van dit boek van Huub Kurstens door Frans Janssen. 

  • - The return of Russia

  • James Rodgers (2025). The Return of Russia. From Yeltsin to Putin, the Story of a Vengeful Kremlin.
    Yale University Press, New Haven and London, 2025.Hardcover, XVII + 313 pagina’s, kaarten, foto’s, noten, bibliografie, register. ISBN 978-03-002-7081-5; prijs: 24,54 à 28,95 euro

 

 

  • Laatste toevoegingen op Histoforum

    De laatste toevoegingen (artikelen, boekbesprekingen enz.) vindt u altijd op deze pagina.

    • .