Histoforum Nieuwsbrief

Nieuwsbrief

Jaargang 13, nummer 299, otober II 2026 

 

Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 5 november 2026 Dag van de Geschiedenisdidactiek

- 6 november 2026 Speciale collegedag van Historisch Nieuwsblad

- 12-13 november 2026 Didactiekconferentie VGN 2026 

- 12 november 2026 Bijeenkomst  over de vernieuwing van de examenprogramma's

-  26 november 2026 Themabijeenkomst Spreken over daders

 - 12 maart 2027 Bijeenkomst over vrijgegeven transcripten van Radio Oranje

Conceptexamenprogramma's geschiedenis

Op 6 oktober zijn de nieuwe conceptexamenprogramma's geschiedenis gepubliceerd. 

Gratis webinar kritisch omgaan met historische audiovisuele bronnen

Hoe zagen de vrije tijd, eetgewoontes en genderverschillen van onze voorouderen eruit? Onze gratis online workshop voor lager en secundair op 27 oktober 2026 reikt je een inspiratiepakket vol historische fragmenten aan.
Leer jouw leerlingen kritisch omgaan met historische audiovisuele bronnen. Onze gedetacheerde leerkracht Marieke gidst je samen met Fien Lauwaerts, docent en onderzoeker aan Arteveldehogeschool, langs fragmenten, kijkfiches en een didactisch kader. Sinds dit jaar is de webinar volledig aangepast aan de nieuwe minimumdoelen voor lager onderwijs en is er een extra focus op bronnenonderzoek.

Dag van de Geschiedenisdidactiek

Op 5 november dit jaar vindt, zoals elk jaar, weer de Dag van de Geschiedenisdidactiek plaats. Dit jaar is het thema 'Heel de wereld om de hoek', een dag vol praktische handvatten om mondiale processen in de eigen regio te herkennen.
Alle informatie is hier  te vinden op  en aanmelden kan via dit formulier.  

Geschiedenisdocent van het Jaar 2026

Yavanna Wagenaar (RSG Slingerbos, Zeewolde) is zaterdag 3 oktober in het Rijksmuseum uitgeroepen tot Geschiedenisdocent van het Jaar 2026. De prijs werd uitgereikt aan de docent die leerlingen op de meest inspirerende wijze weet te enthousiasmeren voor het vak geschiedenis en maatschappij. Yavanna zal een jaar lang ambassadeur zijn van het geschiedenisonderwijs in Nederland.
Lees verder

Spreken over daders in de Tweede Wereldoorlog, wat levert dat op?

Wat gebeurt er als je over de Tweede Wereldoorlog vertelt vanuit het perspectief van de daders? Welke inzichten levert dat op - wetenschappelijk, educatief en voor de cultuur van herdenken? Hierover spreken onder anderen auteur Auke Kok (Mussert: Reis naar het kwaad) en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers (Angstaanjagend normaal) tijdens een themabijeenkomst op 26 november in Amersfoort van 12.30-17.30 uur . Iedereen is welkom.
Lees verder. Aanmelden is verplicht en kan op deze website..

Geschiedenis in het basisonderwijs. Praktische leidraad bij de minimumdoelen

Bij Acco is verschenen ‘Geschiedenis in het basisonderwijs. Praktische leidraad bij de minimumdoelen’  Het betreft een publicatie specifiek gericht op de minimumdoelen geschiedenis in het basisonderwijs in Vlaanderen. Deel 2 gaat evenwel ruimer en vat vooral onderzoeksinzichten samen rond geschiedenis leren/onderwijzen bij jonge kinderen; deel 3 gaat in op concrete handvatten. Het boek is geschreven door Karel Van Nieuwenhuyse, hoogleraar geschiedenisdidactiek in Leuven en Marjolein Wilke, praktijkassistent geschiedenis bij de educatieve master.

Pompeii: Out of Time

Jos Martens schreef een uitgebreid en doorwrocht artikel bij Pormpeii: Out of Time with Tom Hiddleston, waarin hij lovend is over deze serie.   

In 1496 trok Groningen ten strijde tegen Franeker

Machtsstrijd tussen Vetkopers en Schieringers.
In 1496 probeerde Groningen de Friese stad Franeker met geweld onder zijn invloed te brengen. De aanval maakte deel uit van de machtsstrijd tussen Schieringers en Vetkopers, waarin ook buitenlandse vorsten en huurlingen een rol speelden. In S.P.Q.F. Een biografie van Franeker (Uitgeverij Verloren) beschrijft Stefan Kortrijk bijna tweeduizend jaar stadsgeschiedenis. Hieronder volgt een fragment over de Groningse aanval, voorafgegaan door een historische inleiding van de auteur.
Lees verder 

‘Zestiende-eeuwers zagen executies niet als entertainment’

Isabel Casteels werd ontroerd door het gedrag van toeschouwers bij een executie. ‘Ze baden voor het zielenheil van de terdoodveroordeelde.’
Lees verder

‘Laatste brood van de DDR’ na 36 jaar in de vriezer nu museumstuk

Uit vrees voor prijsstijgingen kocht een Oost-Berlijns gezin in juni 1990, kort voor de invoering van de West-Duitse mark in de DDR, een extra brood. Het belandde in de vriezer en bleef daar zesendertig jaar liggen. Sinds kort stelt het Deutschlandmuseum in Berlijn het tentoon als herinnering aan de onzekerheid in de laatste maanden van de DDR.
Lees verder

AI

Je kunt je leerlingen er niet vaak genoeg op wijzen dat je beducht moet zijn op AI falcificaties. Bespreek met hen bijvoorbeeld maar eens het volgende verhaaltje:

'In juni 1945 kreeg de 22-jarige lerares Keiko Mori in Okinawa het bevel haar dertig leerlingen aan te sporen zelfmoord te plegen met handgranaten in plaats van zich over te geven. Ze weigerde. In plaats daarvan zei ze tegen haar leerlingen: "Leef. Wat ze ook zeggen, jullie moeten leven." Terwijl Japanse soldaten – die de dood als eerwraak oplegden – naar hen zochten, hield ze haar leerlingen twaalf dagen lang verborgen in een grot.

Zelfs toen hun eten opraakte, zong ze liedjes en leerde ze hen rekenen met behulp van stenen. Toen de Amerikaanse soldaten de grot eindelijk ontdekten, kwam zij als eerste naar buiten, met een wit hemd omhoog om haar leerlingen te beschermen. De Amerikaanse soldaten stonden op het punt haar neer te schieten, maar toen ze de kinderen achter haar zagen, lieten ze hun wapens zakken. En ze deelden chocolade met de kinderen.

Na de oorlog bestempelden sommige Japanners haar als een "verraadster van het land", maar haar 30 leerlingen overleefden. In 1975 werd er een klein standbeeld ter ere van haar opgericht in Okinawa. Het standbeeld, dat een lerares met een wit hemd afbeeldt, draagt ​​de volgende woorden: "Ze leerde ons de dapperste les van allemaal: 'leven'." Ondanks dat haar werd bevolen de dood te aanvaarden, koos deze jonge lerares ervoor te vechten om het leven van 30 kinderen te beschermen.'

 

Op deze pagina wordt niet alleen uitgelegd waarom men zeker is dat dit verhaal fake is, maar ook waar het mogelijk op gebaseerd is. 

Recensie

- Netanyahu. Een levensverhaal
Jan-Auwke Diepenhorst (2026). Netanyahu. Een levensverhaal. Uitgeverij Diepenhorst Press, Deventer (Nederland), augustus 2026. Paperback, 292 pagina’s, kaarten, chronologie, noten, bibliografie, € 22,95.ISBN 978-94-6533-708-1; € 22,95.

 

  • Laatste toevoegingen op Histoforum

    De laatste toevoegingen (artikelen, boekbesprekingen enz.) vindt u altijd op deze pagina.

    • .