Histoforum Nieuwsbrief

Nieuwsbrief

Jaargang 13, nummer 285, februari  I 2026 

 

Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 3 februari 2026 Masterclass over racisme en gelijkheid

- 6 maart 2026 Geschiedenisdag Driestar

- 13 maart 2026 Rijksmuseum Amsterdam Tiende Nationaal Geschiedenisonderwijscongres

- 20 maart 2026, Studiedag Wereldgeschiedenis Universiteit Utrecht

- 26 maart 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Geschiedenis moet je doen!

- 27 maart 2026, Studiedag MenM Universiteit Utrecht en Toetsrevolutie

- 8 juni 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Taal en geschiedenis horen bij elkaar!

Bronanalyse is het hart, de handen en het hoofd van de geschiedenisdiscipline

Vanaf de basisschool leren leerlingen bij geschiedenis zich al af te vragen waar en wanneer een bron is gemaakt, door wie en met welke bedoelingen. Tijdens examens beantwoorden leerlingen ieder jaar vragen over de betrouwbaarheid, bruikbaarheid en representativiteit van (historische) bronnen.
Lees het artikel van Tim Huijgen, universitair docent en lerarenopleider aan de Rijksuniversiteit Groningen.  


Zie ook mijn reactie op het artike, waarin ik met name kijk naar de hoeveelheid vragen over betrouwbaarheid, bruikbaarheid en representativiteit in het ce 2025.

PowerPointPresentaties examenonderwerpen havo en vwo

Collega Wim Niemeijer stelt zijn PowerPointPresenties over de examenonderwerpen havo en vwo graag ter beschikking van zijn collega's:

Het Britse Rijk 1
Het Britse Rijk 1
Het Britse Rijk 1
Duitsland 1
Duitsland 2
Duitsland 3
China 1
China 2
China 3
Steden en Burgers 1
Steden en Burgers 2
Steden en Burgers 3
De Verlichting 1
De Verlichting 2
De Verlichting 3 

Gaza

Duizenden jaren lang was Gaza een knooppunt van handel,politiek en economische ontwikkeling. De regio kende voorspoed. Hoe scherp steekt dat verleden af tegen het heden.
Sinds 7 oktober 2023 is Gaza vrijwel dagelijks in het nieuws vanwege de verwoestende oorlog. Ongeveer 90 procent van de woningen is beschadigd of verwoest en veel inwoners leven onder primitieve omstandigheden.

In Gaza beschrijft historicus Jan-Auwke Diepenhorst de complexe geschiedenis van deze smalle landstrook vanaf de oudheid tot nu, met nadruk op de periode sinds de negentiende eeuw. Het boek biedt niet alleen een helder historisch overzicht, maar ook verrassende inzichten die vastgeroeste beelden doorbreken. Diepenhorst laat zien hoe Gaza’s gelaagde verleden het heden in een ander licht zet.

Verschijnt 26 februari a.s.

Nederland stuurde jaarlijks vijftig schepen naar Groenland, tot woede van Denemarken

In de achttiende eeuw joegen Nederlandse walvisvaarders en masse in de wateren van Groenland. Volgens neerlandicus Hans Beelen, gespecialiseerd in Arctische reisbeschrijvingen, zorgde deze Nederlandse aanwezigheid vaak voor spanningen met de Deense kolonisatoren.

Lees verder

Op Trumps zestiende-eeuwse wereldkaart lijkt Groenland veel groter dan het is

Bij zijn wens Groenland in te lijven baseert Trump zich op de wijdverbreide zestiende-eeuwse kaartprojectie van Gerard Mercator. Maar die stelt Groenland groter voor dan het is. Dat komt door Mercators manier van rekenen, vertellen UvA-historici Bram Vannieuwenhuyze en Margriet Hoogvliet.
Lees verder 

De eerste boeren

Weer een nuttig blogje van Jona Lendering om je kennis even snel op te frissen. Deze keer over de eerste boeren.

Jan Palach: zelfverbranding als protest tegen de Sovjetbezetting

Jan Palach, een twintigjarige geschiedenisstudent uit Tsjecho-Slowakije, stak zichzelf op 16 januari 1969 op het Wenceslasplein in Praag in brand, uit protest tegen de stalinisatie van zijn land en de bezetting door Warschaupact-troepen. Drie dagen later overleed hij in het ziekenhuis aan zijn verwondingen.
Lees verder

Claudette Colvin (15) bleef zitten in de bus en werd gearresteerd

Negen maanden vóór Rosa Parks

De Amerikaanse burgerrechtenactiviste Rosa Parks weigerde in 1955 in Montgomery (Alabama) haar plek in de bus af te staan aan een witte medepassagier. Ze overtrad daarmee de wet en werd gearresteerd. Niet lang hierna besloten lokale burgerrechtenactivisten een grootscheepse busboycot op te starten. Uit protest tegen de rassenscheiding in het openbaar vervoer reisde men voortaan niet meer met het openbaar vervoer.
Lees verder 

Wijziging Archiefwet moet online toegang tot oorlogsarchief CABR mogelijk maken

Het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), met dossiers over 425.000 Nederlanders die na de Tweede Wereldoorlog verdacht werden van collaboratie, wordt zo snel mogelijk voor iedereen digitaal beschikbaar en doorzoekbaar. De ministerraad heeft ingestemd met een wijziging van de Archiefwet die het mogelijk moet maken om dit archief, met context en doorzoekbaar op woordniveau, via internet beschikbaar te stellen.
Lees verder

Unie van Utrecht (1579) legde mede de basis voor de Nederlandse staat

Op 23 januari 1579 sloten een aantal noordelijke Nederlandse gewesten een politieke overeenkomst: de Unie van Utrecht. De gewesten spraken onder meer af de Spanjaarden gezamenlijk te gaan bestrijden en géén afzonderlijk akkoord te sluiten met de Spaanse koning Filips II. De ondertekening van de Unie van Utrecht is een belangrijk moment in de Tachtigjarige Oorlog.
Lees verder 

Onderzoek: veel meer Nederlanders bij Waffen-SS dan eerder gedacht

Uit nieuw onderzoek blijkt dat veel meer Nederlanders vrijwillig in Duitse krijgsdienst traden dan eerder gedacht. Volgens militair historicus Jasper Molenaar waren zo’n 33.000 Nederlanders in dienst van de Waffen-SS, 43 procent meer dan werd aangenomen.
Lees verder

NOS Stories

Regelmatig publiceert de NOS informatieve clips over actuele onderwerpen. Een recente ‘explainer’ gaat over het handelswapen van Trump: het opleggen van handelssancties. In de clip wordt duidelijk dat de Atheners in de Oudheid zich hiervan al bedienden. En denk bijvoorbeeld ook aan het Continentaal Stelsel van Napoleon.
Is dit Trumps machtigste wapen?

Willem van Oranje – de musical

Sinds kort speelt de musical ‘Willem van Oranje’ in het Prinsentheater te Delft. Het is van dezelfde makers als ‘Soldaat van Oranje’ dat binnenkort na 15 jaar stopt. De bezoeker van de musical heeft wel enige kennis nodig van de Tachtigjarige Oorlog en de persoon Willem van Oranje.
Willem van Oranje - De Musical

Aan de slag met bronnen

Waar vind je goede bronnen voor in je geschiedenisles? En hoe zet je die in voor de inhoud en voor historisch redeneren? Op 26 maart gaan we bij Vaksteunpunt geschiedenis AlfaGammapartners aan de slag met deze vragen. We praten je bij over vakdidactisch onderzoek over brongebruik in de klas. Daarna gaan we, onder leiding van geschiedenisdocenten Koos Sikkema en Laurin Thole aan de slag met de VGN-bronnendatabase. Je ontdekt welke werkvormen deze bronnenverzameling mogelijk maakt en hoe je snel goede bronnen vindt. Deze workshop biedt praktische en didactische handvatten waarmee je direct aan de slag kunt in je eigen lessen. Je kunt je aanmelden voor deze gratis bijeenkomst op donderdag 26 maart (16.00-18.00 uur op de UvA) via deze link

Een bijzonder museum: Huis Sloëtjes

Een heel klein, maar heel bijzonder museum in Hilversum.  Een rijtjeshuis, uit de jaren vijftig, maar nog bijna volledig ingericht zoals dat in de jaren vijftig is gedaan. Op deze website het verhaal en veel afbeeldingen.

Recensies 

 

    • Laatste toevoegingen op Histoforum

      De laatste toevoegingen (artikelen, boekbesprekingen enz.) vindt u altijd op deze pagina.

      • .