Overzicht (na)scholingen en conferenties

- 6 maart 2026 Geschiedenisdag Driestar

- 13 maart 2026 Rijksmuseum Amsterdam Tiende Nationaal Geschiedenisonderwijscongres

- 20 maart 2026, Studiedag Wereldgeschiedenis Universiteit Utrecht

- 26 maart 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Geschiedenis moet je doen!

- 27 maart 2026, Studiedag MenM Universiteit Utrecht en Toetsrevolutie

- 26 april Collegedag Historisch Nieuwsblad

- 8 juni 2026 (16.00-18.00 uur) Bijeenkomst Taal en geschiedenis horen bij elkaar!

Cito zoekt docenten voor het maken van examenopgaven vmbo, havo en vwo

Ben jij bovenbouw-docent in het vo en wil jij naast je schoolwerk op een creatieve manier bezig zijn met je vak? Word dan constructeur bij Stichting Cito en werk samen met vakgenoten aan nieuwe examenopgaven. Solliciteer voor 28 februari a.s.   

Huib de Ruyterprijs

In 2025 heeft de VGN de in ere hersteld. Hiermee eren we een persoon of instelling die die een bijzondere bijdrage heeft geleverd aan het bevorderen van de kwaliteit van het geschiedenisonderwijs.

Kent u iemand die voor deze prijs in aanmerking komt? Stuur dan een nominatie naar mvandestraat@gmail.com  

Geschiedenisdocent 2026

In samenwerking met het Rijksmuseum, de NTR en het Nationaal Archief organiseren we voor de twaalfde keer de verkiezing Geschiedenisdocent van het Jaar. Deze prijs is bedoeld voor die ene collega die leerlingen als geen ander weet te enthousiasmeren voor het vak geschiedenis. Een docent die inspireert met kennis en passie, leerlingen uitdaagt om verleden en heden te verbinden en zo een blijvende indruk achterlaat.

Ken jij zo’n docent? Nomineer je collega dan voor deze prijs via deze link.

Aanmelden kan tot 1 maart 2026.

Collegedag: de lokroep van het fascisme

De term ‘fascisme’ dient in onze tijd als schrikbeeld, waarschuwing, frame en scheldwoord. Wat fascisme is (of was), daarover bestaat intussen verwarring. Vier deskundigen laten hun licht schijnen op deze vraag, tijdens een nieuwe collegedag van Historisch Nieuwsblad.
Meer informatie  

Conferentie over duurzaamheidsdidactiek

Op 10 april 2026 vindt er op het Science Park in Utrecht een conferentie plaats over duurzaamheidsdidactie onder de titel Lessen voor een hoopvolle toekomst. Het thema duurzaamheid schept veel kansen om verbindingen op te zoeken. Verbinding tussen en met leerlingen met verschillende of zelfs tegengestelde meningen. Verbinding tussen de schoolvakken want voor effectieve duurzaamheidseducatie heb je alfa-, bèta-, en gammavakken nodig, net als kunst- en bewegingsonderwijs. Verbinding tussen praktijk (docenten) en theorie (onderzoekers). Verbinding tussen ratio en emotie. En omdat verbinding met de natuur een belangrijk thema is, vindt een deel van de conferentie buiten plaats.

Programma en inschrijving   

Historische verklaringen

'Een geschoold historicus wat hij aan het doen is, langs welke weg hij probeert een verklaring voor gebeurtenissen te geven en welke voetangels en klemmen er op die weg liggen. Zou de historicus dat niet weten, dan was zijn vak inderdaad niet meer dan het beschrijven van gebeurtenissen uit het verleden.
Maar dat is dus niet zo. De geschiedvorsing heeft een beredeneerde methode, die maakt dat zij een wetenschap is'

Lees dit interessante blog (blog blijkt zowel mannelijk als onzijdig te zijn, wist ik eerlijk gezegd niet) van Jona Lendering hier..

De val van het Westen is onvermijdelijk

Aan de cycli van macht valt niet te ontsnappen, toonde de Arabische geleerde Ibn Khaldun (1332-1406) in zijn Muqaddima. Zijn indrukwekkende intellectuele nalatenschap is in deze tijd van grote transformatie weer hoogst actueel.
Lees het artikel van Lofti El Hamidi

Het Proces van Neurenberg: de berechting van het naziregime

Het tribunaal dat de wereld veranderde
Het Proces van Neurenberg, ook bekend als het Neurenberg-tribunaal of Internationaal Militair Tribunaal, was een reeks baanbrekende rechtszaken in de Duitse stad Neurenberg. Tussen 1945 en 1949 werden hier vierentwintig vooraanstaande kopstukken van het naziregime – aangevuld met hoge militaire officieren, industriëlen, advocaten, artsen en diverse naziorganisaties – berecht voor de ongekende gruweldaden begaan voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nazikopstukken als Hermann Göring, Joachim von Ribbentrop en Alfred Jodl werden ter dood veroordeeld en organisaties als de Gestapo en de SS tot misdadig verklaard.
Lees het artikel van Martijn Veenhuijsen, die er ook lesmateriaal bij maakte dat u hier kunt downloaden.

Epstein is niet uniek: machtige mannen komen al eeuwenlang weg met seksueel wangedrag

Amerika is in rep en roer door de deels vrijgegeven, maar grotendeels zwartgelakte Epstein-files. Seksueel misbruik door machtige mannen is een terugkerend historisch fenomeen, zegt historicus Marlisa den Hartog: ‘In de Renaissance gebeurde het ook, maar de maatschappelijke verontwaardiging is nu veel groter.’
Lees verder

Achter Trumps ‘Groenland-grab’ zitten ijskoude belangen

Geschiedenis moet soms ijskoud worden geserveerd, om verhitte gemoederen tot bedaren te brengen (maar het moet wel met een warm hart worden geschreven). Neem de heisa en de koortsachtige inspanningen om de diplomatieke brandhaard Groenland te blussen. In de media ging het over Donald Trumps egomanie, zijn wens om de eerste president sinds de negentiende eeuw te zijn die het Amerikaanse grondgebied vergroot, en zijn intimidatie van Europa, de Denen en de NAVO.
Lees het artikel van Beatrice de Graaf

Hoe Jan van Eyck de schilderkunst voorgoed veranderde

Diepe kleuren, weelderige details en karakteristieke portretten. De schilderijen van de Vlaamse meester Jan van Eyck zijn na ruim 600 jaar nog steeds overrompelend. Generaties kunstenaars in heel Europa zijn door hem beïnvloed.
Lees het arikel van Bram van der Wilt en Mirjam Janssen

De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)

Oorzaken, verloop en gevolgen
De Tweede Wereldoorlog (1939-1945) was het grootste en meest verwoestende conflict uit de wereldgeschiedenis. In dit uitgebreide overzicht schetst WOII-kenner Wesley Dankers de belangrijkste politieke, militaire en ideologische ontwikkelingen die leidden tot het uitbreken, verloop en de nasleep van de oorlog. Het artikel plaatst de gebeurtenissen in hun internationale context en belicht de strijd in zowel Europa als Azië.
Lees verder

De Jodenboerderij: christelijke familie bood schuilplaats aan honderden Joden

Op een boerderij in de Haarlemmermeer bood de diepgelovige familie Bogaard tijdens de Tweede Wereldoorlog op grote schaal onderdak aan Joodse onderduikers. Het ging daarbij opvallend vaak om kinderen, die er soms slechts kort verbleven in afwachting van een vast onderduikadres, maar in andere gevallen langere tijd.
Lees verder

Archeologen vinden prachtige Romeinse villa: ‘Mijn ogen werden zo groot als schoteltjes’

Met moderne hulpmiddelen hebben archeologen een villa ontdekt die door de Romeinen is gebouwd. Ze zijn enthousiast over de vondst, omdat deze in een gebied ligt waar dit soort ontdekkingen zeldzaam zijn.
Lees het artikel. 

Opleidingsniveaus zijn als een soort informeel kastenstelsel: je ziet het niet, maar je voelt het wel

Vakcollega Gijs Korenblik hiled in de Volkskrant een pleidooi voor meer waardering voo de vmbo-opleidingen.

Zappa

In 1967, musician Frank Zappa appeared on the television talk show hosted by Joe Pyne, a conservative broadcaster known for aggressive and confrontational interviews. Pyne often opened conversations with insults, especially toward counterculture figures, and Zappa was no exception.
Early in the interview, Pyne mocked Zappa’s appearance, remarking that his long hair made him a woman. Without hesitation, Zappa replied that Pyne’s wooden leg must make him a table. The comeback stunned the audience and instantly flipped the power dynamic in the room. Pyne did indeed use a prosthetic leg at the time, making the remark both sharp and unforgettable.
The exchange became one of the most famous moments in television talk show history. It captured the cultural clash of the 1960s in a single sentence, with Zappa calmly dismantling an attempted insult using wit instead of outrage. Decades later, the line is still quoted as one of the quickest and most devastating comebacks ever broadcast on live television.

Bron: https://www.facebook.com/share/p/17TegsZJyR  /

Recensies

• - Mijn Rusland. Oorlog of vrede?
  Michail Sjisjkin (2024). Mijn Rusland. Oorlog of vrede? Uitgeverij Querido, Amsterdam/L&M, Antwerpen, 2024. Vertaling van ‘Frieden oder Krieg’, door Jan Sietsma. Paperback, 240 pagina’s, noten. ISBN 978-90-214-8965-0; € 24,99.

• - Mijn Rusland. Oorlog of vrede? Bespreking door Michiel Krielaars en Eva Cukier.
  - Mijn Rusland. Oorlog of vrede? Bespreking door Eric Brassem.

•