![](http://histoforum.net/christian/images/leslogo.png)
Lesmateriaal
Androcles en de leeuw
Some years ago a postcard was found that
was send form the concentration camp Westerbork to the Jewish
Council in Tilburg. Teachers can use this postcard and the story
behind it to introduce students to the nazi-regime and the fate
of the Jewish people.
Rubrieken
- Prehistorie
- Oudheid
- Middeleeuwen
- 1500-1900
- Twintigste Eeuw
- Staatsinrichting
Lesmateriaal op Periode
- Tijdvak 1
- Tijdvak 2
- Tijdvak 3
- Tijdvak 4
- Tijdvak 5
- Tijdvak 6
- Tijdvak 7
- Tijdvak 8
- Tijdvak 9
- Tijdvak 10
Lesmateriaal op Tijdvak
- Algemeen
- Basisonderwijs
- Brugklas
- Klas twee
- Klas drie
- Tweede Fase
- Toetsopdrachten
- Staatsinrichting
Lesmateriaal op Tijdvak
Links
Androcles en de leeuw
Onderstaande bron is een korte weergave van een klassieke fabel,
Androcles en de leeuw. Hij is afkomstig uit de Attische Nachten
van de tweede-eeuwse Romeinse schrijver Aulus Gellius, die zegt
dat hij het, op zijn beurt, weer heeft overgenomen uit het 5e
boek van de Aegyptiaca van Apion Plistonices, een Alexandrijnse
historicus uit het begin van de keizertijd.
Bron
Er was, ergens in Noord-Afrika, een slaaf die elke dag
zweepslagen kreeg van zijn meester. Om daaraan te ontkomen
vluchtte hij de woestijn in. Daar loopt hij een brullende leeuw
tegen het lijf en zet het op een lopen. Hij merkte echter al
snel dat de leeuw hem niet achterna kwam en draaide om. Toen hij
dicht bij de leeuw kwam zag hij waarom de leeuw zo brulde. Hij
werd gekweld door een door in zijn poot. Androcles verwijderde
de doorn en verbond de poot. De leeuw kon nu weer staan en likte
hij de hand van de man zoals honden dat bij mensen doen. Daarna
nam hij Androcles mee naar zijn hol en bracht hem iedere dag
vlees om te eten.
Een tijd later werden zowel Androcles als de leeuw,
onafhankelijk van elkaar, gevangen en naar de Circus Maximus
gebracht. Androcles wordt, omdat hij was gevlucht, ter dood
veroordeeld. Hij werd voor de leeuwen gegooid. Om hem goed
hongerig te maken kreeg de leeuw dagenlang geen eten. Op de dag
van de terechtstelling kwam de keizer met zijn hofhouding naar
de arena om het spektakel te zien. Eerst brachten soldaten
Androcles de arena binnen. Vervolgens lieten zij de leeuw los,
die meteen naar zijn slachtoffer toe rende. Hij herkende evenwel
zijn oude vriend en gedroeg zich opnieuw als een vriendelijke
hond, kwispelend met zijn staart en de handen van de slaaf
likkend. De keizer was zeer verrast en liet Androcles bij zich
komen om te vragen hoe dit kon. Androcles vertelde het hele
verhaal, waarna de keizer hem vergiffenis schonk en vrijsprak.
De leeuw kreeg hij als geschenk.
Gebruik de bron
Opdracht
Het thema van deze fabel is ' dankbaarheid is het teken van
edele zielen'. In welke passage(s) in de bron wordt dit thema
het meest duidelijk?
Hoe maak je deze opdracht moeilijker?
De opdracht bij de fabel 'Androcles en de leeuw' is een
eenvoudige opdracht. Je kunt hem op verschillende manieren
moeilijker maken. Door de vraag iets anders te formuleren wordt
hij bijvoorbeeld al snel beduidend moeilijker:
Wat is het thema van deze fabel? Licht je antwoord toe aan de
hand van een of meer passages uit de bron.
De opdracht is hiermee een productieve opdracht geworden, waarop
bovendien verschillende antwoorden mogelijk zijn. Naast
'dankbaarheid' zou bijvoorbeeld ook 'wie goed doet, goed
ontmoet' of 'vergeving' een juist antwoord zijn.
Je kunt de opdracht ook complexer maken door er een bron aan toe
te voegen en andere, meer open, vragen te stellen. Twee
voorbeelden.
Voorbeeld 1
Bron 1
Androcles en de leeuw
Er was, ergens in Noord-Afrika, een slaaf die elke dag
zweepslagen kreeg van zijn meester. Om daaraan te ontkomen
vluchtte hij de woestijn in. Daar loopt hij een brullende leeuw
tegen het lijf en zet het op een lopen. Hij merkte echter al
snel dat de leeuw hem niet achterna kwam en draaide om. Toen hij
dicht bij de leeuw kwam zag hij waarom de leeuw zo brulde. Hij
werd gekweld door een door in zijn poot. Androcles verwijderde
de doorn en verbond de poot. De leeuw kon nu weer staan en likte
hij de hand van de man zoals honden dat bij mensen doen. Daarna
nam hij Androcles mee naar zijn hol en bracht hem iedere dag
vlees.
Een tijd later werden zowel Androcles als de leeuw,
onafhankelijk van elkaar, gevangen en naar de Circus maximus
gebracht. Androcles wordt, omdat hij was gevlucht, ter door
veroordeeld. Hij werd voor de leeuwen gegooid. Om hem goed
hongerig te maken kreeg de leeuw dagenlang geen eten. Op de dag
van de terechtstelling kwam de keizer met zijn hofhouding naar
de arena om het spektakel te zien. Eerst brachten soldaten
Androcles de arena binnen. Vervolgens lieten zij de leeuw los,
die meteen naar zijn slachtoffer toe rende. Hij herkende evenwel
zijn oude vriend en gedroeg zich opnieuw als een vriendelijke
hond, kwispelend met zijn staart en de handen van de slaaf
likkend. De keizer was zeer verrast en liet Androcles bij zich
komen om te vragen hoe dit kon. Androcles vertelde het hele
verhaal, waarna de keizer hem vergiffenis schonk en vrijsprak.
De leeuw kreeg hij als geschenk.
Bron 2
Erkentelijkheidsmedaille 1940 - 1945
Op onderstaande afbeelding zie je een medaille die in 1946 werd
ingesteld. De medaille zou in zilver of brons worden uitgereikt
aan Nederlanders, Nederlandse onderdanen en vreemdelingen die
zich "voor de Nederlandse zaak verdienstelijk hebben gemaakt,
hetzij door het verlenen van hulp aan Nederlanders, Nederlandse
onderdanen en Nederlandse instellingen, die zich in 1940-1945 op
het door den vijand bezette grondgebied van het Koninkrijk
bevonden of aan Nederlanders en Nederlandse onderdanen, die het
grondgebied van het Koninkrijk in de periode 1940-1945 hebben
verlaten, hetzij door leniging van nood van deze personen na de
bevrijding".
Erkentelijkheidsmedaille 1940 – 1945
De tekst op de medaille luidt: SIBI BENEFACIT QUI BENEFACIT
AMICO" (Vertaling: wie een vriend helpt, helpt zichzelf).
Gebruik bron 1 en 2
Opdrachten
1. Op de ene kant van deze medaille (bron 21) staat de
Nederlandse leeuw (rechts). Verklaar waarom de Nederlandse staat
voor de andere afbeelding (links) heeft gekozen.
2. Licht de tekst op de medaille 'wie een vriend helpt, helpt
zichzelf' toe aan de hand van een of meer elementen uit bron 1.
In deze opdracht moeten leerlingen in de eerste vraag informatie
uit de twee bronnen combineren. De leerlingen moeten herkennen
dat de afbeelding op de medaille (bron 2) een illustratie is van
de belangrijkste handeling in de fabel (bron 1). Vervolgens
moeten zij een verband leggen tussen de fabel en de redenen voor
het verstrekken van de medaille. In de tweede vraag moeten
leerlingen de tekst op de medaille herkennen in de fabel.
Voorbeeld 2
Bron 1
Androcles en de leeuw
Er was, ergens in Noord-Afrika, een slaaf die elke dag
zweepslagen kreeg van zijn meester. Om daaraan te ontkomen
vluchtte hij de woestijn in. Daar loopt hij een brullende leeuw
tegen het lijf en zet het op een lopen. Hij merkte echter al
snel dat de leeuw hem niet achterna kwam en draaide om. Toen hij
dicht bij de leeuw kwam zag hij waarom de leeuw zo brulde. Hij
werd gekweld door een door in zijn poot. Androcles verwijderde
de doorn en verbond de poot. De leeuw kon nu weer staan en likte
hij de hand van de man zoals honden dat bij mensen doen. Daarna
nam hij Androcles mee naar zijn hol en bracht hem iedere dag
vlees.
Een tijd later werden zowel Androcles als de leeuw,
onafhankelijk van elkaar, gevangen en naar de Circus Maximus
gebracht. Androcles wordt, omdat hij was gevlucht, ter door
veroordeeld. Hij werd voor de leeuwen gegooid. Om hem goed
hongerig te maken kreeg de leeuw dagenlang geen eten. Op de dag
van de terechtstelling kwam de keizer met zijn hofhouding naar
de arena om het spektakel te zien. Eerst brachten soldaten
Androcles de arena binnen. Vervolgens lieten zij de leeuw los,
die meteen naar zijn slachtoffer toe rende. Hij herkende evenwel
zijn oude vriend en gedroeg zich opnieuw als een vriendelijke
hond, kwispelend met zijn staart en de handen van de slaaf
likkend. De keizer was zeer verrast en liet Androcles bij zich
komen om te vragen hoe dit kon. Androcles vertelde het hele
verhaal, waarna de keizer hem vergiffenis schonk en vrijsprak.
De leeuw kreeg hij als geschenk.
Bron 2
Een korte beschrijving van de film Androcles en de leeuw,
gebaseerd op het toneelstuk van George Bernard Shaw
Androcles is een voortvluchtige christelijke kleermaker die op
de vlucht is voor zijn Romeinse vervolgers. Hij verbergt zich in
het bos, waar hij een leeuw tegen komt. De leeuw valt de zwakke
en uitgehongerde slaaf niet aan, maar toont hem zijn gewonde
poot. Androcles ziet dat de bron van de pijn van de leeuw een
grote doorn in zijn poot is. De slaaf trekt de doorn er moedig
uit.
De leeuw is enorm opgelucht, maar Androcles wordt gearresteerd
en samen met een groep andere christenen gaat hij op weg naar
het Colosseum in Rome. Uiteindelijk wordt hij de arena
ingestuurd, waar een leeuw op hem wordt losgelaten. Het blijkt
niemand minder dan de leeuw die Androcles had geholpen te zijn,
en de twee omhelzen elkaar en beginnen te dansen voor duizenden
onthutste mensen en een verbaasde Romeinse keizer. De keizer
beslist dat er een einde aan de vervolging van christenen moet
komen en laat Androcles en zijn leeuwen vriend "Tommy" vrij. Zij
mogen gaan in vrede.
Opdrachten
1. In hoeverre komt de film (bron 2), volgens deze omschrijving,
overeen met de fabel (bron 1)?
2. Is het thema in beide fabels hetzelfde?
Deze opdracht is een voorbeeld van 'testing by outcome'. Alle
leerlingen krijgen dezelfde opdracht, maar je kunt verschillende
eisen stellen aan het antwoord. Zoals de opdracht nu
geformuleerd is krijgen de leerlingen (in vraag 2) aanwijzingen
voor de richting waarin zij het antwoord moeten zoeken. Men zou
ook kunnen volstaan met de eerste vraag en de antwoord
beoordelen volgens onderstaand beoordelingsmodel (banded
marking).
Beoordelingsformulier |
||||
|
|
Descriptoren |
|
Score |
niveau 1 |
a |
overeenkomst: er is sprake van een voortvluchtige slaaf |
1 |
1-5 |
b |
overeenkomst: de leeuw wordt door de slaaf geholpen |
1 |
||
c |
overeenkomst: de slaaf en de leeuw worden vrijgelaten |
1 |
||
d |
verschil: in bron 2 is de slaaf een christelijke
kleermaker |
1 |
||
e |
verschil: in bron 2 is sprake van het Colosseum, in bron
1 van de Circus Maximus. |
1 |
||
niveau 2 |
a |
overeenkomst: in beide bronnen is het thema
'dankbaarheid' |
2 |
6-7 |
b |
|
|
||
c |
|
|
||
d |
|
|
||
niveau 3 |
a |
verschil: in bron twee is er nog een bijkomend thema,
namelijk de vervolging van de christenen. |
2 |
8-9 |
b |
|
|
||
c |
|
|
||
d |
|
|